Επιστροφές μεταναστών: Η Frontex μετράει, αλλά δεν βγάζει άκρη

Επιστροφές μεταναστών: Η Frontex μετράει, αλλά δεν βγάζει άκρη

Σημαντικό χάσμα μεταξύ των αποφάσεων για επαναπατρισμό μεταναστών και την υλοποίησή τους στις χώρες της ΕΕ καταγράφει η έκθεση της Frontex, επισημαίνοντας ωστόσο μικρή μείωση, η οποία είναι πολύ μικρότερη από την κάμψη στον αριθμό των προσφύγων. Παράλληλα, η υπηρεσία φύλαξης των ευρωπαϊκών συνόρων εγείρει ζήτημα ελλιπών στοιχείων και απροθυμίας των χωρών να συνεργαστούν, ενώ θέτει και ζήτημα αξιοπιστίας των παρεχομένων στοιχείων.

Το 2017, τα κράτη μέλη ανέφεραν 279 215 αποφάσεις επιστροφής για υπηκόους τρίτων χωρών, οι οποίες αντιπροσώπευαν μείωση κατά 8,6% σε σύγκριση με το 2016. Ο απόλυτος συνολικός αριθμός μεταναστών που υπόκεινται σε αποφάσεις επιστροφής εξακολουθεί να υπολείπεται από αυτόν τον δείκτη, δεδομένου ότι στοιχεία δεν παρείχαν Αυστρία, η Γαλλία και οι Κάτω Χώρες.

Όπως και τα προηγούμενα έτη, ο αριθμός των αποφάσεων επιστροφής ήταν πολύ μεγαλύτερος από τον συνολικό αριθμό αποτελεσματικών αποδόσεων σε τρίτες χώρες (151.398). Οι κύριοι λόγοι μη επιστροφής συνδέονται με πρακτικά προβλήματα όσον αφορά την αναγνώριση των επαναπατρισθέντων και την απόκτηση της απαραίτητης τεκμηρίωσης από τις αρχές τρίτων χωρών. Επιπλέον, πολλές αποφάσεις να επιστρέψουν οικειοθελώς δεν υλοποιούνται καθώς τα άτομα αποφασίζουν να παραμείνουν παράνομα.

Διαφήμιση

Ορισμένα κράτη μέλη ανέφεραν ότι, με την πάροδο του χρόνου, έχουν εκδοθεί πολλές αποφάσεις επιστροφής για τα ίδια άτομα. Αν και δεν είναι δυνατόν να ποσοτικοποιηθεί το φαινόμενο, δεδομένου ότι τα δεδομένα σε επίπεδο ΕΕ είναι ανώνυμα, καταδεικνύει τη δυσκολία αποτελεσματικής εφαρμογής μιας απόφασης επιστροφής. Άλλα κράτη μέλη αναφέρουν στοιχεία σχετικά με αποτελεσματικές αποδόσεις που υπερβαίνουν τον αριθμό των αποφάσεων επιστροφής. Αυτό συμβαίνει κυρίως επειδή ορισμένες αρχές δεν αναφέρουν πλήρως αυτές τις αποφάσεις.

Τέλος, οι αποφάσεις επιστροφής μπορούν επίσης να αφορούν εκούσιες επιστροφές που δεν έχουν καταχωρηθεί. Στην πραγματικότητα, για την εκούσια επιστροφή, μόνο λίγα κράτη μέλη εφαρμόζουν πολιτική ελεγχόμενης αναχώρησης. Υπό τις συνθήκες αυτές, είναι δύσκολο να εξακριβωθεί ότι μια απόφαση επιστροφής έχει πράγματι εφαρμοστεί. Στο πλαίσιο του αριθμού των αποτελεσματικών αποδόσεων σε τρίτες χώρες, το 50% αναφέρθηκε σε εθελοντική βάση και το 50% ήταν αναγκαστική επιστροφή.

Όσον αφορά τις εθνικότητες, υπάρχει μια εντυπωσιακή διαφορά μεταξύ αυτών που εντοπίστηκαν παράνομα στα σύνορα ή διαμένουν παράνομα στην ΕΕ, και εκείνων που επέστρεψαν αποτελεσματικά. Πράγματι, πολλές ανιχνεύσεις παράνομης διέλευσης των συνόρων ή ακόμη και ανίχνευσης παράνομης διαμονής αφορούν μετανάστες που θα υποβάλουν αίτηση ασύλου και συνεπώς δεν επιστρέφονται πριν εκδοθεί πιθανή αρνητική απόφαση ασύλου.

Η Επιτροπή επισήμανε στην ανακοίνωσή της σχετικά με την πολιτική επιστροφής ότι τα δεδομένα σχετικά με βασικές παραμέτρους (όπως ο μέσος χρόνος κράτησης, οι λόγοι κράτησης, ο αριθμός αποτυχημένων επιστροφών και η χρήση απαγορεύσεων εισόδου) αποδείχθηκαν διαθέσιμα μόνο από περιορισμένο αριθμό κρατών μελών. Επιπλέον, συχνά δεν υπάρχουν κοινοί ορισμοί και προσεγγίσεις σχετικά με τη συλλογή δεδομένων, οι οποίοι επηρεάζουν τη συγκρισιμότητα τέτοιων δεδομένων σε ολόκληρη την ΕΕ.

Το 2017, ο Οργανισμός βοήθησε τα κράτη μέλη να επιστρέψουν περισσότερα από 14 000 άτομα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου απορρίφθηκαν, δεν έλαβαν καθεστώς επικουρικής προστασίας ή δεν δικαιούνταν πλέον να παραμείνουν στην ΕΕ. Το ποσοστό αυτό ήταν περίπου το ένα τρίτο μεγαλύτερο από το προηγούμενο έτος και αντιπροσώπευε το 9% των 151 398 αποτελεσματικών αποδόσεων που πραγματοποίησαν τα κράτη μέλη. Επιπλέον, ο Οργανισμός αύξησε τον αριθμό των κρατών μελών στα οποία αναπτύχθηκαν οι ειδικοί επιστροφής.