Μπροστά σε νέες πιέσεις αναμένεται να βρεθούν οι νότιοι ης ΕΕ, καθώς ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιοακίμ Νάγκελ, διατύπωσε σθεναρές αντιρρήσεις στις προσπάθειες μείωσης του κόστους δανεισμού των χωρών του Νότου, κλείνοντας το μάτι στον SSM και αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα χρειαζόταν μια νέα πολιτική… Μνημονίων.
Οι Γερμανοί τραπεζίτες ήταν πάντα αντίθετοι στην παρατεταμένη περίοδο αρνητικών και μηδενικών επιτοκίων και ζητούσαν από καιρό αυξήσεις, Τώρα, που ο πληθωρισμός όχι μόνο καλπάζει, αλλά είναι και επίμονος, ξυπνώντας μνήμες από τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης, το τραπεζικό κατεστημένο της Γερμανίας αναμένεται να το χρησιμοποιήσει ως όπλο για να επιβάλλει αναθεώρηση πολιτικών στην ΕΚΤ και να “ανασκολοπίσει” τους θιασώτες της υπερχαλρής νομισματικής πολιτικής.
Η ΕΚΤ υποσχέθηκε τον περασμένο μήνα να αγοράσει περισσότερα ομόλογα από τις υπερχρεωμένες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Ελλάδα για να περιορίσει το spread ανάμεσα στις αποδόσεις των ομολόγων τους και των γερμανικών κρατικών ομολόγων. Για τη Γερμανία που βιώνει το ιστορικό σοκ του εμπορικού ελλείμματος για πρώτη φορά τον Μάιο μετά το 1991, η προοπτική περαιτέρω εκροών κεφαλαίων, αυτή τη φορά στο ισοζύγιο πληρωμών, καθίσταται… εφιαλτική.
Οι δηλώσεις του Νάγκελ, αν μη τι άλλο, επιβεβαιώνουν τα σενάρια που τον ήθελαν να έχει διαφωνήσει εντόνως με την απόφαση της κεντρικής τράπεζας στην πρόσφατη έκτακτη συνεδρίαση.
Ο Νάγκελ θέλει νέα… Μνημόνια
Σε μια προσπάθεια να επαναφέρει την πολιτική καρότο και μαστίγιο και να ισχυροποιήσει την δυνατότητα της Γερμανίας να επιβάλλει ομοθυμία στην ΕΕ, ο Νάγκελ υποστηρίζει ότι ενδεχόμενη στήριξη θα έπρεπε να δίνεται μόνο σε έκτακτες συνθήκες και με πολύ αυστηρές προϋποθέσεις και διάρκεια. Διαφορετικά η ΕΚΤ κινδυνεύει σύμφωνα με τον γερμανικό κεντρικό τραπεζίτη να στείλει το μήνυμα ότι θα διασφαλίζει πάντοτε ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης.
Η λογική του Νάγκελ ταυτίζεται με το μοντέλο Σόιμπλε και θα μπορούσε να επαναφέρει από το παράθυρο τον SSM, αναγκάζοντας τους πλέον αδύναμους να αποδεχθούν νέα… Μνημόνια.
«Θα προειδοποιούσα λοιπόν ενάντια στο να χρησιμοποιούμε εργαλεία της νομισματικής πολιτικής για να μειώσουμε τα ασφάλιστρα κινδύνου, καθώς είναι ουσιαστικά αδύνατο να διαπιστώσουμε με βεβαιότητα κατά πόσον ένα μεγαλύτερο spread είναι δικαιολογημένο»
τόνισε.
Πρόκειται για την πιο ευθεία καταδίκη της πολιτικής της ΕΚΤ από τον Νάγκελ από τότε που αντικατέστησε τον Γιενς Βάιντμαν στο τιμόνι της κεντρικής τράπεζας της Γερμανίας στις αρχές του 2022 και ενδέχεται να σηματοδοτεί μια πιθανή αναβίωση της κόντρας ανάμεσα στην ΕΚΤ και τη Γερμανία.
Auditor’s note: Κίνδυνοι για την Ελλάδα
Σε αυτή τη φάση η επαναφορά πολιτικών με τέτοιο κοινωνικό κόστος θεωρείται μάλλον απίθανη, καθώς έχει ξεκινήσει ήδη η διαδικασία τροποποίησης του Συμφώνου Σταθερότητας, που έχει μπει στον πάγο. Ωστόσο, οι δηλώσεις Νάγκελ δεν έγιναν στο βρόντο.Τέτοιες κινήσεις είναι καλά σχεδιασμένες και μετρημένες, τόσο ως προς το στόχο, όσο και πως τις παράπλευρες απώλειες και τις συνέπειες.
Ο Νάγκελ, φαίνεται έτσι να προσπαθεί να βάλει τέλος στην “παντοκρατορία” της Λαγκάρντ στην ΕΚΤ, απειλώντας ευθέως τους Νοτίους και ανοίγοντας έτσι πεδίο για διαπραγματεύσεις. Οι επόμενες κινήσεις του Νάγκελ, όμως, θα είναι αποτέλεσμα της αντίδρασης των ισχυρών του Νότου, ήτοι του Μάριο Ντράγκι…
Για την Ελλάδα, τέτοιες εξελίξεις εγκυμονούν κινδύνους, καθώς στο πλαίσιο ενός ευρύτερου συμβιβασμού και καθώς έχει ακόμα υπέρογκο χρέος και δημοσιονομικά προβλήματα, θα μπορούσε να αποτελέσει για ακόμη μια φορά διαπραγματευτικό χαρτί.
Υπ αυτό το πρίσμα, οι πιέσεις στις τραπεζικές μετοχές και στον γενικό δείκτη στο Χρηματιστήριο της Αθήνας, φαίνεται ότι αποτελούν μια πρώιμη αντίδραση έναντι της διαπραγμάτευσης που φαίνεται να έχει ξεκινήσει…
Στήριξη υπό… όρους
Ο Νάγκελ υπογράμμισε ότι αν τελικά δοθεί στήριξη στις χώρες του Νότου, θα πρέπει να είναι «αυστηρά προσωρινή» και να διατηρεί την πίεση στις κυβερνήσεις για την εφαρμογή βιώσιμων δημοσιονομικών πολιτικών. Επιπλέον, πρόσθεσε ότι η στήριξη πρέπει να δικαιολογείται αποκλειστικά με όρους νομισματικής πολιτικής.
Ο ίδιος σημείωσε ακόμα ότι η βασική προτεραιότητα της ΕΚΤ δεν είναι ο κατακερματισμός της νομισματικής πολιτικής αλλά η καταπολέμηση του υψηλού πληθωρισμού, προσθέτοντας ότι οι προγραμματισμένες αυξήσεις επιτοκίων μπορεί να μην είναι επαρκείς.
Η ΕΚΤ σχεδιάζει την πρώτη αύξηση επιτοκίων την τελευταία δεκαετία αυτόν τον μήνα προτού προχωρήσει σε νέες κινήσεις για να οδηγήσει το επιτόκιο σε «ουδέτερο» επίπεδο, το οποίο ούτε επιβραδύνει ούτε τονώνει την ανάπτυξη.
«Ακόμα και αυτό μπορεί να μην είναι αρκετό για να φέρει το μεσοπρόθεσμο outlook των τιμών σε ευθυγράμμιση με τον στόχο του 2%» σημείωσε. «Μια συσταλτική νομισματική πολιτική ίσως είναι αναγκαία για να επιτευχθεί αυτό, τουλάχιστον προσωρινά».
