Ομιλία με την οποία επιχείρησε να ανεβάσει τους τόνους απέναντι στη Ρωσία για να εμπεδώσει το αντιρωσικό μέτωπο και να το εξελίξει σε αντι-Πούτιν, έδωσε ο Τζο Μπάιντεν στην Πολωνία, τη χώρα που αποτελεί αναμφισβήτητα το ισχυρότερο ευρωπαϊκό προπύργιο των ΗΠΑ και βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από το πεδίο της μάχης στην Ουκρανία.
- “Δεν μπορεί ο Πούτιν να μένει στην εξουσία”
- Η λογική και στρατηγική των δηλώσεων
- Η αντίδραση του Κρεμλίνου
- Οι δηλώσεις Μπάιντεν
- Η ατζέντα της Ουάσιγκτον
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξαπέλυσε νέους χαρακτηρισμούς κατά του Ρώσου προέδρου τον οποίο χαρακτήρισε δικτάτορα και σε μια -προετοιμασμένη- αποστροφή του λόγου του υποστήριξε ότι ο Πούτιν δεν μπορεί να παραμείνει στη θέση του.
Ο Μπάιντεν δεν θέλησε απλώς να επιτεθεί στον Πούτιν, αλλά να τον πυροδοτήσει και να οδηγήσει τη Μόσχα σε ατραπό πολιτικής αντιπαράθεσης για τη Δημοκρατία και την επιλογή ηγετών, πεδίο που η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι διατηρεί ηθική υπεροχή και ισχυρά ερείσματα, καθώς ο Πούτιν θεωρείται ευρέως ότι έχει εγκαθιδρύσει απολυταρχικό καθεστώς και υπονομεύει τις δημοκρατικές διαδικασίες. Οι σύμβουλοι του Τζο Μπάιντεν γνώριζαν εξ αρχής ότι οι δηλώσεις του θα ερμηνεύονταν ως προσπάθεια παρέμβασης στα εσωτερικά της Ρωσίας και ως εκ τούτου αυτός ήταν ο στόχος…
Η απάντηση του Κρεμλίνου
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντρίμτρι Πεσκόφ, σχολιάζοντας τη δήλωση Μπάιντεν ότι ο Πούτιν «δεν μπορεί να παραμείνει στην εξουσία», είπε: «Αυτό δεν πρέπει να το αποφασίσει ο κ. Μπάιντεν. Θα πρέπει να είναι μόνο επιλογή του λαού της Ρωσικής Ομοσπονδίας».
Η αναφορά του Πεσκόφ στον λαό αποτελεί μια πρώτη ένδειξη του πεδίου στο οποίο επιχειρεί να διατηρήσει η Μόσχα την αντιπαράθεση.
Ο χρονισμός των δηλώσεων
Οι δηλώσεις του Τζο Μπάιντεν έρχονται καθώς η Ρωσία δείχνει να αλλάζει στρατηγική στο μέτωπο, μετά την περιορισμένη ενεργειακή συμφωνία με την Ευρώπη και την άρνηση της ΕΕ να συζητήσει νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας σε αυτή τη φάση και ενώ η πολιτική δυναμική του αντιρωσικού μετώπου έδειχνε να μετριάζεται, με την επικράτηση των ψυχραιμοτέρων στην ΕΕ.
Εμπρηστικός ο Μπάιντεν
Η ρητορική Μπάιντεν αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε κλιμάκωση της πολιτικής αντιπαράθεσης, όξυνση των τόνων και πιθανώς έναν ακόμη γύρο πολιτικο-μιντιακών αψιμαχιών. Σε αυτή τη φάση δεν είναι σαφές σε τί στάδιο βρίσκονται οι διαβουλεύσεις για διπλωματική λύση στο ουκρανικό.
Η επίσκεψη του Τζο Μπάιντεν στην Πολωνία ήταν για την Ουάσιγκτον πιο σημαντική από την παρουσία του στις Βρυξέλλες, καθώς η μόνη ουσιαστική απόφαση που εμπεδώνεται είναι η ενίσχυση του ανατολικού μετώπου του NATO, που συνεπάγεται επαναβεβαίωση των αμερικανικών δεσμεύσεων για την ασφάλεια των χωρών της ανατολικής Ευρώπης και της Βαλτικής.
Στην ομιλία του ο Μπάιντεν -ακόμα και στην αποστροφή- ήταν προσεκτικός: Χρησιμοποίησε την καθολική πίστη ως μέσο για την ενίσχυση της απήχησης, με αναφορές τόσο στον θεό όσο και στον εμβληματικό για την Πολωνία και την αντιρωσική δυναμική Πάπα Ιωάννη.
Ωστόσο, ο Μπάιντεν απέφυγε τη θρησκειοποίηση του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς αμφότερες οι πλευρές είναι χριστιανοί -κυρίως- ενώ η Πολωνία είναι από τις λίγες χώρες της περιοχής που επικρατεί ο καθολικισμός έναντι της ορθοδοξίας.
Σημειολογία
Σημειολογικά, ο Μπάιντεν αναφέρθηκε στην διάρκεια του πολέμου την οποία χαρακτήρισε μακρά, την αμερικανική εγγύηση στην ασπίδα του NATO και στην ενεργειακή πολιτική της ΕΕ.
Οι διαδοχικές αναφορές, που ακολούθησαν την επίθεση στον Πούτιν, φαίνεται να σκιαγραφούν τον οδικό χάρτη για την εγγύηση της ασφάλειας της περιοχής, όπως την οραματίζεται η Ουάσιγκτον. Αυτό δεν είναι σαφές, είναι σε πιο βαθμό οι ΗΠΑ θα προσπαθήσουν να επιβάλλουν αυτό τον οδικό χάρτη στους Ευρωπαίους, οι οποίοι αντιμετωπίζουν πλέον πιο… αποστασιοποιημένα την κατάσταση που διαμορφώνεται.
Οι δηλώσεις Μπάιντεν
«Για όνομα του Θεού, αυτός ο άνθρωπος δεν μπορεί να μείνει στην εξουσία», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν, στο πλαίσιο μίας ιστορικής ομιλίας του στη Βαρσοβία, απ’ όπου κατήγγειλε με σφοδρότητα τη Ρωσική εισβολή και εξέφρασε την αμετακίνητη στήριξή του στον αγώνα της Ουκρανίας. «Είμαστε μαζί σας, τέλος», είπε εμφατικά.
Χαρακτήρισε τη στρατιωτική σύγκρουση ως τη «δοκιμάσία όλων των εποχών» σε μια μάχη δεκαετιών ενάντια στις δυνάμεις που σχεδιάζουν να συντρίψουν τη Δημοκρατία.
«Μην φοβάστε, ήταν οι λέξεις του πάπα Ιωάννη, μία φράση που άλλαξε τον κόσμο», τόνισε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, αρχίζοντας την ομιλία του, σημειώνοντας ότι «η μάχη ανάμεσα στη Δημοκρατία και τον αυταρχισμό θα είναι μακρά και είναι μπροστά μας». «Η μάχη για τη Δημοκρατία δεν τελείωσε με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου», τόνισε, δίνοντας ένα ιδεολογικό και ιστορικό περίγραμμα.
«Ο πόλεμος είναι ήδη μια στρατηγική αποτυχία για τη Ρωσία», είπε και πρόσθεσε πως ο Πούτιν «δεν είναι καλός μελετητής της Ιστορίας», καθώς δεν υπολόγισε την ουκρανική απάντηση.
Μακρόχρονη… μάχη
«Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν θα τελειώσει σύντομα», εκτίμησε και συμπλήρωσε ότι οι άνθρωποι πρέπει να θωρακιστούν για μια «μακρά μάχη στον ορίζοντα». «Σε αυτή τη μάχη, πρέπει να έχουμε καθαρά μάτια. Αυτή η μάχη δεν θα κερδηθεί ούτε σε μέρες, ούτε μήνες. Πρέπει να δυναμώσουμε τον εαυτό μας για τον μακρύ αγώνα που έχουμε μπροστά μας», τόνισε ο Τζο Μπάιντεν.
«Σήμερα η Ρωσία έχει στραγγαλίσει τη Δημοκρατία. Ο Πούτιν λέει ψέματα ότι “αποναζιστικοποιεί” την Ουκρανία, είναι κυνικός, είναι αισχρή η κατηγορία, ο Ζελένσκι είναι δημοκρατικά εκλεγμένος, είναι εβραϊκής καταγωγής», είπε και συνέχισε: «Το δίκαιο δίνει τη δύναμη. Σήμερα πρέπει να έχουμε την ίδια πίστη». Και πρόσθεσε: «Όλες οι δημοκρατίες του κόσμου έχουν την ευθύνη να βοηθήσουν την Ουκρανία».
Υπενθύμισε ότι «ΗΠΑ και ΝΑΤΟ εργάστηκαν επί μήνες για να αποτρέψουν αυτόν τον πόλεμο», για να σημειώσει ότι «αμέσως μετά την εισβολή, οι χώρες της Δύσης επέβαλαν σκληρές κυρώσεις στη Ρωσική οικονομία». «Το γρήγορο και τιμωρητικό κόστος είναι τα μόνα πράγματα που θα κάνουν τη Μόσχα να αλλάξει πορεία», υπογράμμισε.
Επαναβεβαίωση της νατοϊκής ασπίδας
Διαβεβαίωσε τους συμμάχους των ΗΠΑ για την ασφάλεια τους. «Οι αμερικανικές δυνάμεις είναι στην Ευρώπη για να προστατεύσουν τους συμμάχους μας, όχι για να εμπλακούν με τη Ρωσία», είπε, στέλνοντας παράλληλα μήνυμα προς τη Μόσχα: «Μην διανοηθείτε να παραβιάσετε την εδαφική κυριαρχία χωρών του ΝΑΤΟ. Έχουμε ιερό καθήκον να προστατεύσουμε κάθε ίντσα εδάφους χώρας μέλους του ΝΑΤΟ».
«Αυτός ο πόλεμος είναι ήδη μια στρατηγική αποτυχία για τη Ρωσία», είπε και εξέφρασε τον πόνο του για τα θύματα: «Έχοντας χάσει κι εγώ ο ίδιος παιδιά, ξέρω ότι δεν υπάρχει παρηγοριά για τους ανθρώπους που έχασαν την οικογένειά τους».
Δίνοντας έναν πιο ιδεολογικό τόνο, είπε: «Η Ρωσία προκάλεσε κάτι που δεν περίμενε: Οι δημοκρατίες όλου του κόσμου αναζωογονήθηκαν», ενώ δεν παρέλειψε να στείλε μήνυμα προς τους Ρώσους πολίτες: «Δεν είστε οι εχθροί μας. Ο Πούτιν σας απέκοψε από όλο τον κόσμο και σας γύρισε στον 19ο αιώνα. Αυτός ο πόλεμος δεν σας αξίζει. Οι πολίτες της Αμερικής είναι μαζί σας». Έκανε μάλιστα αναφορά στο brain drain που υφίσταται η Ρωσία από την εισβολή και μετά, ενώ σχολίασε πώς «τα ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης αφορούν μόνο σε προπαγάνδα».
Ενεργειακή… απεξάρτηση
Αναφορικά με την Ευρώπη, παρατήρησε ότι «πρέπει να τερματίσει την εξάρτησή της από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα».
Καταλήγοντας, επιχείρησε να στείλει μήνυμα ελπίδας: «Μετά τις πιο σκοτεινές ώρες, ακολουθεί η μεγάλη πρόοδος. Ας θυμηθούμε τα σφυριά που έριξαν το τείχος του Βερολίνου το 1989». Και πρόσθεσε: «Ποτέ μην χάνετε την ελπίδα σας, ποτέ μην φοβάστε. Ένας δικτάτορας δεν θα σταματήσει τη θέληση των ανθρώπων να είναι ελεύθεροι».
«Η Ουκρανία δεν θα αποτελέσει ποτέ νίκη για τη Ρωσία», είπε και κατέληξε με την εξής φράση, αναφερόμενος στον Βλαντίμιρ Πούτιν: «Για όνομα του Θεού, αυτός ο άνθρωπος δεν μπορεί να παραμείνει στην εξουσία».
