Ειρηνευτική πρωτοβουλία στη Λιβύη ανέλαβε ο πρόεδρος της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, ο οποίος αποτελεί τον βασικό υποστηρικτή του Χαλίφα Χαφτάρ, ενώ οι δυνάμεις του τελευταίου δέχονται απανωτά πλήγματα από τον GNA που υποστηρίζεται από την Τουρκία. Οι νέες συνθήκες αναμένεται να εντείνουν τις πιέσεις στην Ελλάδα για να συζητήσει με την Τουρκία, δεδομένου ότι το τουρκολυβικό Μνημόνιο θα βρεθεί στο τραπέζι των συζητήσεων στη Λιβύη.
Μετά από εβδομάδες φημών για αλλαγή στάσης του Καΐρου απέναντι στον Χάφταρ, πληροφορίες για περιορισμό της ρωσικής παρουσίας και άλλες για ενίσχυση της τουρκικής και αφού οι δυνάμεις του LNA απώλεσαν αεροπορικές βάσεις και την καθοριστικής σημασίας πόλη της Σύρτης, η νέα ειρηνευτική πρωτοβουλία φαίνεται ότι έχει πλέον ωριμάσει.
Η κίνηση της Αιγύπτου ακολουθεί τη δημόσια κάλυψη που παρείχε ο γενικός γραμματέας του NATO στον Ταγίπ Ερντογάν για την ανάπτυξη αεράμυνας περιμετρικά της Τρίπολης, που με δεδομένες τις στενές σχέσεις Σίσι-Τραμπ και Τραμπ-Ερντογάν, καθιστά προφανές ότι ήταν η αλλαγή στάσης του Λευκού Οίκου αυτή που επιβάλλει τελικά στις εξελίξεις.
Την ανατροπή του status quo στη Λιβύη αναγνώρισε προσφάτως και η Ρωσία, με δήλωση της εκπροσώπου Τύπου του υπουργείου Εξωτερικών, Μαρίας Ζαχάροβα.
Τις εξελίξεις στη Λιβύη χαιρετίζει και το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, με σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε, αφού είχε προηγηθεί διπλωματικός μαραθώνιος διάρκειας δύο εβδομάδων για την αναπροσαρμογή θέσεων και τη διασφάλιση των κεκτημένων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πρέσβης της Ελλάδας στην Αίγυπτο, μαζί με τους πρέσβεις Γαλλίας, Κύπρου, ΗΠΑ και Γερμανίας, ήταν εκ των λίγων πρέσβεων που προσκλήθηκαν από τον Αιγύπτιο Πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι στην παρουσίαση της αιγυπτιακής πρωτοβουλίας.
Για την Ελλάδα και την Κύπρο, το νέο περιβάλλον κρύβει πολλούς αγνώστους και μεταβλητές που δεν είναι εύκολο να προσδιοριστούν σε αυτή τη φάση. Ωστόσο, οι παρασκηνιακές διεργασίες είναι έντονες και διαρκείς. Το θέμα του τουρκολυβικού Μνημονίου θεωρείται βέβαιο ότι θα τεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και ως εκ τούτοι θα αποτελέσει θέμα που άμεσα ή έμμεσα η Αθήνα θα συζητήσει με την Άγκυρα.
Συνεπώς, είναι πολύ πιθανό Ελλάδα και Τουρκία να βρεθούν σε κοινό τραπέζι διαπραγματεύσεων για την ΑΟΖ, τα 22 μίλια και την υφαλοκρηπίδα… υπό τον ΟΗΕ αλλά στο περιθώριο της συζήτησης για τη Λιβύη.
Εκεχειρία από Δευτέρα
Η αιγυπτιακή πρωτοβουλία περιλαμβάνει και πρόταση για εκεχειρία που θα τεθεί σε ισχύ από τη Δευτέρα. Την πρωτοβουλία ανακοίνωσε από το Κάιρο ο Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι, έχοντας δίπλα του τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, αρχηγό του Εθνικού Στρατού της Λιβύης (LNA), με τον οποίο συναντήθηκε το Σάββατο, καθώς και τον Αγκουίλα Σάλεχ, πρόεδρο του εκλεγμένου κοινοβουλίου που εδρεύει στην ανατολική Λιβύη.
Η πρωτοβουλία ζητεί την απομάκρυνση των ξένων πολιτοφυλακών από την Λιβύη, μια έμμεση αναφορά στους μισθοφόρους που φέρεται ότι έχει μεταφέρει εκεί η Τουρκία για να υποστηρίξουν τους αντίπαλους του Χαφτάρ, και προτείνει ένα εκλεγμένο συμβούλιο ηγεσίας κάνοντας έκκληση για διαπραγματεύσεις στη Γενεύη.
Η νέα ισορροπία δυνάμεων
Οι υποστηρικτές του Χαφτάρ έχουν υποστεί σοβαρές στρατιωτικές ήττες από τις δυνάμεις που πρόσκεινται στην υποστηριζόμενη από τον ΟΗΕ κυβέρνηση της Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης (GNA), που εδρεύει στην Τρίπολη.
Οι δυνάμεις της GNA ανακοίνωσαν σήμερα ότι εξαπέλυσαν επίθεση για την κατάληψη της γενέτειρας του Καντάφι, της Σύρτης, την στρατηγικής σημασίας αυτή πόλη ανάμεσα στο ανατολικό και το δυτικό τμήμα της Λιβύης, την οποία τον Ιανουάριο είχαν καταλάβει οι δυνάμεις του Χαφτάρ.
Ο Χαφτάρ υποστηρίζεται από την Αίγυπτο, την Ρωσία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ η GNA από την Τουρκία και το Κατάρ, που είναι αντίπαλοι της Αιγύπτου στην περιοχή.
«Η συνάντηση του προέδρου με τους Λίβυους αρχηγούς προκύπτει από την δέσμευση της Αιγύπτου να επιτευχθεί η ασφάλεια και η σταθερότητα στη Λιβύη. Η ασφάλεια της Λιβύης είναι μια προέκταση της εθνικής ασφάλειας της Αιγύπτου», δήλωσε ο εκπρόσωπος της αιγυπτιακής προεδρίας Μπασάμ Ράντι, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση της Αιγύπτου.
Καταγγελίες για λεηλασίες
Τα Ηνωμένα Έθνη εξετάζουν τις αναφορές για λεηλασίες και καταστροφές ιδιωτικής ιδιοκτησίας σε δύο πόλεις έξω από την Τρίπολη τις οποίες ανακατέλαβαν οι δυνάμεις που πρόσκεινται στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση εθνικής συμφωνίας (GNA), ανέφερε ο ΟΗΕ.
Οι δυνάμεις της GNA, που στηρίζονται από την Τουρκία, ανακατέλαβαν την Πέμπτη την Ταρχούνα, η οποία ήταν υπό τον έλεγχο του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA) του ισχυρού άνδρα της ανατολικής Λιβύης, στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ.
Μετά την αποχώρηση των δυνάμεων του Χάφταρ –ο οποίος στηρίζεται από την Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Ρωσία– αναρτήθηκαν βίντεο στο διαδίκτυο που υποτίθεται ότι δείχνουν λεηλασίες καταστημάτων και πυρπόληση σπιτιών τα οποία ανήκουν σε οικογένειες που συνδέονται με τον LNA και τους τοπικούς υποστηρικτές του.
Η αποστολή του ΟΗΕ στη Λιβύη (UNSMIL) ανέφερε ότι περισσότεροι από 16.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν τις τελευταίες ημέρες από την Ταρχούνα και τη νότια Τρίπολη.
