Υβριδικό σχέδιο διάσωσης, που θα κατοχυρώνει την αυτονομία της διοίκησης και δεν θα δίνει προσβάσεις στο Δημόσιο στη μετοχική δομή της εταιρίας, προωθεί ο βασικός μέτοχος της εταιρίας, το οποίο φαίνεται να βρίσκει ευήκοα ώτα στην κυβέρνηση, όπως προκύπτει από τις έως τώρα δηλώσεις υψηλόβαθμων αξιωματούχων.
Όπως έχει καταστήσει σαφές ο βασικός μέτοχος της Aegean, Ευτύχης Βασιλάκης, η εταιρία χρειάζεται την οικονομική στήριξη του Δημοσίου, για να αποφύγει τη συρρίκνωση και να ανταποκριθεί στο νέο πεδίο του ανταγωνισμού, όπως αυτό προσδιορίζεται μέσα από τα πακέτα στήριξης που προσφέρουν οι χώρες στις εταιρίες που επλήγησαν, διαφοροποιώντας το τοπίο.
Η διάσωση της Lufthansa και των γερμανικών σιδηροδρόμων, οι πρώτες και πλέον ηχηρές περιπτώσεις εκμετάλλευσης των πιο χαλαρών κανονισμών κρατικής στήριξης στην ΕΕ, περιλαμβάνουν την απόκτηση ποσοστού στις εταιρίες από το Δημόσιο και την ανάληψη επιπλέον δεσμεύσεων για τις θέσεις και τις σχέσεις εργασίας από τις διοικήσεις.
Το μοντέλο “Lufthansa” όπως ήδη αποκαλείται, ο Ευτύχης Βασιλάκης έχει ξεκαθαρίσει σε όλους τους τόνους, πως δεν είναι αυτό που επιδιώκει ο ίδιος για την Aegean. Αντ’ αυτού, προωθείται ένα υβριδικό σχέδιο με την υπερεκμετάλλευση των οριζόντιων μέτρων στήριξης που έχουν ενεργοποιηθεί για τα εργασιακά και τη στήριξη των πληττόμενων επιχειρήσεων, καθώς και κρατικές εγγυήσεις για τη χρηματοδότηση της εταιρίας από τις τράπεζες. Με τον τρόπο αυτό, η διοίκηση στοχεύει να αντλήσει ρευστότητα, με χαμηλό κόστος και παράλληλα να διατηρήσει την αυτονομία της.
Όπως έχει επισημάνει το Crisis Monitor, ο βασικός μέτοχος της Aegean θέλει πάση θυσία να αποφύγει τη συμμετοχή του Δημοσίου στο μετοχικό κεφάλαιο, γιατί τότε αποκτά δικαιώματα και δυνατότητες παρέμβασης, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε τριβές ή ακόμα και να ανοίξουν παλαιές πληγές.
Για να επιτευχθεί βέβαια κάτι τέτοιο δεν αρκεί η σύμφωνη γνώμη της ελληνικής κυβέρνησης, αλλά απαιτείται και η έγκριση των αρμόδιων αρχών της Κομισιόν, ήτοι της DG Comp, η οποία αν και προσεγγίζει τις υποθέσεις αυτές υπό νέο, ουσιωδώς διαφοροποιημένο πρίσμα, εν τούτοις δεν έχει κλείσει και μάτια. Στην περίπτωση της Lufthansa μάλιστα, η DG Comp απαιτεί επιπλέον παραχωρήσεις από την εταιρία, συμπεριλαμβανομένης της πώλησης ή εκχώρησης των slots σε πολλά αεροδρόμια.
Το ενδεχόμενο ενός τέτοιου ελέγχου επιδιώκει με κάθε τρόπο να αποφύγει η Aegean, καθώς θα οδηγούσε σε εκ νέου εξέταση του εσωτερικού ανταγωνισμού στην Ελλάδα, του ρόλου και της δεσπόζουσας θέσης που η εταιρία αδιαμφισβήτητα διαθέτει και πιθανότητα θα οδηγούσε σε διαπραγματεύσεις για περιορισμό του ελέγχου που ασκεί. Έτσι, η διοίκηση της Aegean έχει καταρτίσει ένα σχέδιο διάσωσης το οποίο θα της επιτρέψει να λάβει το πράσινο φως της Κομισιόν.
3.11 Μέτρα ανακεφαλαιοποίησης
44. (…)Oι ανακεφαλαιοποιήσεις δεν πρέπει να υπερβαίνουν το ελάχιστο απαιτούμενο για τη διασφάλιση της Βιωσιμότητας του δικαιούχου και δεν πρέπει να υπερβαίνουν το μίνιμουμ που απαιτείται για την αποκατάσταση της κεφαλαιακής δομής. Ο δικαιούχος πρέπει να ήταν βιώσιμος πριν το ξέσπασμα της επιδημίας του COVID-19. Τα μεγάλα σχέδια στήριξης, θα πρέπει να αιτιολογείται ο τρόπος λειτουργίας και η συμμόρφωση με τους κοινοτικούς στόχους και την εκπλήρωση των εθνικών υποχρεώσεων που συνδέονται με την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, συμπεριλαμβανομένου και του στόχου για το κλίμα 2050.
Από τη σχετική οδηγία της Κομισιόν
Σύμφωνα με τους τροποποιημένους κανονισμούς της ΕΕ για την κρατική βοήθεια, η DG Comp είναι υποχρεωμένη να διεξάγει εκτεταμένους ελέγχους μόνο εφόσον το ύψος της κρατικής στήριξης υπερβαίνει τα 250 εκατ., όσον αφορά τα μέσα ανακεφαλαιοποίησης. Σε αυτά όμως δεν περιλαμβάνονται τα οριζόντια μέτρα που η εταιρία εκμεταλλεύεται για τη μείωση του κόστους των εργασίας.
3.11 Μέτρα ανακεφαλαιοποίησης
45. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η παροχή εθνικής δημόσιας στήριξης στη μορφή ιδίων κεφαλαίων ή / και υβριδικών κεφαλαιακών μέσων, ως μέρος προγραμμάτων ή μεμονωμένες περιπτώσεις, θα πρέπει να εξετάζονται μόνο εάν δεν μπορεί να βρεθεί άλλη κατάλληλη λύση. Επιπλέον, η έκδοση τέτοιων μέσων θα πρέπει να υπόκειται σε αυστηρούς όρους επειδή στρεβλώνουν σε μεγάλο βαθμό τον ανταγωνισμό μεταξύ επιχειρήσεων.
Ελληνική κυβέρνηση και Aegean, φαίνεται να έχουν καταλήξει στην επίκληση του ανωτέρω εδάφιου του κανονισμού της ΕΕ, ως βάση για το σχέδιο στήριξης που θα καταρτίσουν.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στον κανονισμό ως όργανα-εργαλεία ανακεφαλαιοποίησης θεωρούνται
- Μετοχικά όργανα, όπως η έκδοση νέων κοινών μετοχών
- Όργανα των οποίων το μετοχικό σκέλος περιγράφεται ή αναφέρεται υβριδικό, όπως δικαιώματα συμμετοχής, σιωπηρή συμμετοχή και μετατρέψιμες ομολογίες
- Το κράτος, μπορεί να εγγυηθεί και νέες εκδόσεις μετοχών ή ακόμα και δάνεια
Επισημαίνεται όμως ότι κάτι τέτοιο πρέπει να ανταποδίδεται σε όρους όσο κοντά πιο σε αυτούς που επικρατούν στην αγορά.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά μέχρι τώρα, Aegean και κυβέρνηση φαίνεται ότι προσδιορίζουν τις ανάγκες μεταξύ 150-250 εκατ. Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς, το Δημόσιο θα εγγυηθεί δάνεια περί τα 150 εκατ., στο πλαίσιο υβριδικών προϊόντων για την ενίσχυση της ρευστότητας της εταιρίας, τα οποία θα μπορούσαν να ανέλθουν στα επίπεδα των 500 εκατ.
Στον υπολογισμό των κεφαλαίων αυτών, δεν περιλαμβάνονται το όφελος από τα οριζόντια μέτρα, στα οποία βασίζεται ο σχεδιασμός ενίσχυσης της εταιρίας, έτσι ώστε να περιοριστούν οι κεφαλαιακές ανάγκες.
Στην πραγματικότητα, όμως, η κυβέρνηση επιτρέποντας τη μείωση μισθών και την επιδότησή τους, καθώς και την ανάληψη του κόστους ασφαλιστικών εισφορών, καθιστά Δημόσιο και εργαζομένους ενεργά εμπλεκόμενους στη διάσωση, μετακυλίοντας τους ρίσκο, χωρίς να παρέχει επαρκείς εξασφαλίσεις ή αποζημιώσεις, για τα συμφέροντα αμφοτέρων, ενώ προστατεύει υπέρ το δέον τα συμφέροντα των μετόχων, εντείνοντας μάλιστα το μονοπωλιακό χαρακτήρα του ανταγωνισμού στον κλάδο.
