Αλλάζει ραγδαία υπέρ της της Τουρκίας το σκηνικό στη Λιβύη, με την ελληνική κυβέρνηση να επιχειρεί από την περασμένη εβδομάδα να ενεργοποιήσει σχέδιο γέφυρα, μέσω του επικεφαλής της Εθνοσυνέλευσης της Συρίας, ο οποίος προκειμένου να παραμείνει στο παιχνίδι έχει λάβει αποστάσεις από τον Χαφτάρ, από τις ημέρες της επίθεσης στην Τρίπολη.
Οι εξελίξεις στη Λιβύη, που όπως όλα δείχνουν θα οδηγήσουν άμεσα σε νέες συνομιλίες και συμβιβασμό για τη νομή της εξουσίας, συνδέονται άμεσα με την υλοποίηση του τουρκολιβυκού Μνημονίου. Έτσι, εξηγείται και η νέα προαναγγελία σεισμογραφικών ερευνών από την Τουρκία, νότια της Κρήτης, τον Ιούλιο, περιοχή που προσδιορίζεται στο διμερές Μνημονίου, το οποίο Ελλάδα, ΕΕ και ΗΠΑ χαρακτηρίζουν ανίσχυρο και προβοκατόρικο, χωρίς ωστόσο να έχουν επιβάλλει σχετικές κυρώσεις ή να έχουν προειδοποιήσει σχετικά την Τουρκία.
Αν και τα μηνύματα από τη Λιβύη είναι ακόμα αντιφατικά, δεδομένου ότι η πλευρά του Χαφτάρ εμφανίστηκε την περασμένη Πέμπτη να προαναγγέλλει αεροπορικές επιδρομές κατά τουρκικών στόχων στη Λιβύη, «καλωσορίζοντας» παράλληλα και τη μετάβαση ρωσικών μαχητικών αεροσκαφών (MiG 29, Sukhoi 24) από τη Συρία στο λιβυκό μέτωπο, ενώ τώρα φαίνεται να μην απολύει τη στήριξη της Ρωσίας, όπως αυτή καταγραφόταν στην παρουσία μισθοφόρων της εταιρίας Wagner.
Σύμφωνα με έκθεση που διέρρευσε τα Ηνωμένα Έθνη, ο ρωσικός ιδιωτικός στρατιωτικός στρατός Wagner Group ανέπτυξε περίπου 1.200 μισθοφόρους στη Λιβύη για να ενισχύσει τις δυνάμεις του Haftar. Έχουν ταυτοποιηθεί από τον εξοπλισμό τους, που προορίζεται συνήθως για τις ένοπλες δυνάμεις της Ρωσίας. Οι επιτηρητές του ΟΗΕ εντόπισαν περισσότερες από δύο δωδεκάδες πτήσεις μεταξύ Ρωσίας και Ανατολικής Λιβύης από τον Αύγουστο του 2018 έως τον Αύγουστο του 2019 με πολιτικά αεροσκάφη “που συνδέονται στενά με ή ανήκουν σην Wagner ή σε σχετικές εταιρίες.
Οι δυνάμεις του Στατάρχη Χαφτά υποστηρίζονται από τη Ρωσία, την Αίγυπτο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ο GNA υποστηρίζεται από Σύρους μισθοφόρους τζιχαντιστές που μετέφερε η Τουρκία, ενώ ο Χαφτάρ χρησιμοποιεί επίσης Σουδανούς μαχητές.
Οι δυνάμεις του Στατάρχη Χαφτάρ υποστηρίζονται από τη Ρωσία, την Αίγυπτο και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ο GNA υποστηρίζεται από Σύρους μισθοφόρους τζιχαντιστές που μετέφερε η Τουρκία, ενώ ο Χαφτάρ χρησιμοποιεί επίσης Σουδανούς μαχητές.
Πρέπει να σημειωθεί ότι κατά το πρώτο δεκαήμερο του Μαΐου είχαν πραγματοποιηθεί κάποια «ύποπτα» πλήγματα πλησίον της τουρκικής πρεσβείας στην Τρίπολη. «Συμπτωματικά», στις αρχές του Μαΐου φέρεται να επισκέφθηκε τη Λιβύη και ο επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών, Χακάν Φιντάν, σύμφωνα με το δίκτυο Al Arabiya. Συμφωνία με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, έως και τις 14 Μαΐου οι Τούρκοι είχαν μεταφέρει στη Λιβύη περίπου 8.700 μισθοφόρους από τη Συρία για να πολεμήσουν υπέρ του Φαγιέζ αλ Σάρατζ, ενώ άλλοι 3.550 λέγεται πως εκπαιδεύονται για τον ίδιο λόγο στην Τουρκία.
Η εικόνα αλλάζει ραγδαία
Τώρα, όμως, όπως αναφέρουν διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία και πηγές στην Λιβύη, η Μόσχα φαίνεται αποσύρει τη στήριξή της στον στρατάρχη Χαφτάρ, αφού ο ίδιος σημείωσε μεγάλε ήττες μέσα στην Τρίπολη, έχασε από την Τουρκία αεροπορική βάση και απέτυχε να παρεμποδίσει την εγκατάσταση τουρκικών αντιαεροπορικών συστημάτων, τα οποία καλύπτονται πλέον από το NATO, όπως διαβεβαίωσε ο Γενς Στόλτενμπεργκ.
Την τελευταία φάση των εξελίξεων σηματοδότησε η δημόσια στήριξη του γενικού γραμματέα του NATO υπέρ του της κυβέρνησης του Φαγιέζ αλ Σάρατζ, σε συνομιλία του με τον Ταγίπ Ερντογάν και σε συνέντευξή του σε ιταλική εφημερίδα, παρά τις διαβεβαιώσεις περί του αντιθέτου που ισχυρίστηκε ότι είχε η ελληνική κυβέρνηση, μέσω της διπλωματικής αποστολής της Ελλάδας στη Συμμαχία.
Στο μεταξύ, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, είχε επικοινωνία με τον πρόεδρο της Βουλής της Λιβύης, Αγκίλα Σάλεχ Ίσα, ενώ απέφυγε ή δεν δημοσιοποίησε ενδεχόμενες επαφές με τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, που είχε στηρίξει ανοιχτά μέχρι τώρα.
FM @NikosDendias spoke last night by phone w/ #Libya HoR President Aguila Saleh Eissa-focus on situation in Libya&need for a peaceful settlement to crisis/Τηλεφωνική συνομιλία ΥΠΕΞ Ν.Δένδια με Πρόεδρο λιβυκού Κοινοβουλίου–κατάσταση σε Λιβύη & ανάγκη ειρηνικής επίλυσης της κρίσης pic.twitter.com/EBiLuJ4PYQ
— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) May 22, 2020
Τελικά, το Σαββατοκύριακο, το υπουργείο Εξωτερικών με διαρροή του στην “Καθημερινή” άφηνε να εννοηθεί ότι ετοιμάζει μεταβατική στρατηγική, επειδή ο Χαφτάρ χάνει έδαφος, σε μια προσπάθεια να προλάβει τις εξελίξεις, τουλάχιστον επικοινωνιακά.
Όπως μεταδίδει η GNA, και δεν διαψεύδει κανείς, στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος τύπου Antonov 32 προσγειώθηκε το Μπάνι Ουαλίντ» για να συμμετάσχει στην απομάκρυνση των μισθοφόρων της Βάγκνερ «προς άγνωστη κατεύθυνση». Συνολικά, επτά στρατιωτικά αεροσκάφη έφτασαν από την Κυριακή στο Μπάνι Ουαλίτ, μεταφέροντας πυρομαχικά και στρατιωτικό εξοπλισμό και θα αναχωρήσουν «με τους μισθοφόρους» της ιδιωτικής εταιρείας Βάγκνερ. Η GNA υποστηρίζει ότι 1.500-1.600 μισθοφόροι βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην πόλη.
Προς το παρόν δεν είναι δυνατόν να επιβεβαιωθούν αυτές οι πληροφορίες από ανεξάρτητη πηγή.
Σε ένα βίντεο που μεταδόθηκε από το τηλεοπτικό κανάλι Libya al-Ahrar, που εδρεύει στην Τρίπολη, διακρίνονται ένοπλοι άνδρες να επιβιβάζονται σε ένα αεροσκάφος που μοιάζει με Antonov 32. Στον διάδρομο του αεροδρομίου φαίνεται και ένα ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα Pantsir.
