Παρεμβάσεις με τις οποίες επιχειρείται η παροχή διευκρινήσεων για τη “Διαδικασία του Βερολίνου” για τη Λιβύη, έκαναν οι εκπρόσωποι της καγκελαρίας και του υπουργείου Εξωτερικών της Γερμανίας, σε μια προσπάθεια κατευνασμού των ανησυχιών της Ελλάδας για ενδεχόμενες αρνητικές επιπτώσεις των διαπραγματεύσεων με την Τουρκία στα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Αν και δεν δίνονται λεπτομέρειες για το σκεπτικό του αποκλεισμού, καθίσταται σαφές ότι η Ελλάδα δεν έχει άμεση και καταλυτική επιρροή στη διαμάχη στη Λιβύη. Παράλληλα, όμως ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Εξωτερικών της Γερμανίας ξεκαθαρίζει δύο μείζονος σημασίας, για την Ελλάδα ζητήματα:
- Θέτει εκτός ατζέντας το Μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης και τα θαλάσσια σύνορα
- Διευκρινίζει ότι αυτά κρίνονται βάσει του διεθνούς δικαίου, υιοθετώντας κατ΄ ουσία την ελληνική και κυπριακή άποψη και θέση και επιβεβαιώνοντας την έως τώρα στάση της ΕΕ.
Οι διευκρινήσεις αυτές δείχνουν ότι αφενός το θέμα που “καίει” την ελληνική κυβέρνηση δεν εμπίπτει στα θέματα της Διάσκεψης, αλλά ακόμα και αν αυτό τεθεί η θέση του Βερολίνου και της ΕΕ είναι σαφής και απηχεί τις ελληνικές θέσεις.
Βέβαια, οι διαβεβαιώσεις αυτές δεν μπορούν να είναι αρκετές όταν η Τουρκία έθεσε ήδη θέμα αναγνώρισης των Μνημονίων για τα θαλάσσια σύνορα με τη Λιβύη, στη Μόσχα δυναμιτίζοντας εκεί τη διαδικασία κατάπαυσης του πυρός. Επίσης, όπως έχει επισημάνει το Crisis Monitor, η Τουρκία ετοιμάζει και πολύ πιθανόν να εμφανίσει στο Βερολίνο νέο Μνημόνιο αναγνώρισης οικονομικών απαιτήσεων από τη Λιβύη, το οποίο εφόσον αναγνωριστεί θα τις δίνει μοχλό πίεσης έναντι όποιας μελλοντικής κυβέρνησης της χώρας και δύναται να υπονομεύσει τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.
Ειδικότερα, το Βερολίνο εξέφρασε κατανόησή για το «θεμιτό ενδιαφέρον και την ανησυχία» της Ελλάδας σχετικά με το μέλλον της Λιβύης, με την εκπρόσωπο της Άγκελα Μέρκελ να διευκρινίζει ότι η Διάσκεψη του Βερολίνου που θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή δεν θα ασχοληθεί με «θέματα θαλασσίων συνόρων, πιθανώς δικαιωμάτων εκμετάλλευσης στη Μεσόγειο». Επιπλέον, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση απέφυγε να αναφερθεί στα κριτήρια με τα οποία διαμορφώθηκε ο κύκλος των συμμετεχόντων στην Διάσκεψη, ενώ τόνισε ότι σε κάθε βήμα υπήρξε στενός συντονισμός με τα Ηνωμένα Έθνη.
«Δεν μπορούμε να δώσουμε εδώ πληροφορίες για τις ακριβείς σταθμίσεις των αποφάσεων σε αυτό το θέμα (…) Είναι πάντα δύσκολο να διαμορφώσεις έναν κύκλο συμμετεχόντων και πέραν αυτού δεν μπορώ πώς καταλήξαμε. Δεν θέλουμε αυτό να το συζητήσουμε δημοσίως»,
δήλωσε η αναπληρώτρια κυβερνητική εκπρόσωπος Ουλρίκε Ντέμερ, απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με την μη-πρόσκληση της Ελλάδας να συμμετάσχει στην Διάσκεψη του Βερολίνου για την Λιβύη.
«Η “Διαδικασία του Βερολίνου” έχει δομηθεί συνειδητά διαφορετικά από προηγούμενες προσπάθειες, προκειμένου να επιτευχθεί ειρήνη στην Λιβύη: ως ένα σχέδιο δηλαδή με διάφορα στάδια του ειδικού απεσταλμένου του ΟΗΕ Γασάν Σαλαμέ, όπου καταβάλλεται προσπάθεια να διαχωριστούν τα προβλήματα και να εργαστούμε βήμα βήμα. Και αυτό βρίσκεται στο επίκεντρο της “Διαδικασίας του Βερολίνου”, η προετοιμασία του πλαισίου με τους συντελεστές οι οποίοι έχουν άμεση επιρροή στις δύο πλευρές της διένεξης. Αυτή είναι η προσέγγιση και βεβαίως έχουμε πλήρη κατανόηση για το γεγονός ότι υπάρχουν ανησυχίες και κίνητρα άλλων χωρών σε σχέση με την Λιβύη και ιδιαίτερα στο θέμα των θαλασσίων συνόρων, πιθανώς δικαιωμάτων εκμετάλλευσης στη Μεσόγειο. Αυτό απλώς δεν είναι στο επίκεντρο της διάσκεψης – ούτε και θέμα της»,
πρόσθεσε ο εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών Ράινερ Μπρόιλ.
Απαντώντας ο ίδιος σε ερώτηση σχετικά με τα «μνημόνια» που έχουν υπογράψει η Τουρκία και η Λιβύη, επανέλαβε ότι
«τα θαλάσσια σύνορα πρέπει να προσδιορίζονται με βάση το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, ότι αυτό είναι κάτι το οποίο δεν μπορούν δύο χώρες να το ορίσουν μεταξύ τους εις βάρος τρίτων» και επισήμανε ότι η γερμανική πλευρά δεν γνωρίζει τις λεπτομέρειες αυτής της συμφωνίας ώστε να την αξιολογήσει. «Αλλά βεβαίως εάν πρόκειται για συμφωνίες εις βάρος τρίτων, εις βάρος ενός στενού εταίρου, ενός εταίρου στην ΕΕ, τότε αυτό για μας δεν είναι αποδεκτό, δεν τίθεται θέμα σχετικά με το πώς το βλέπουμε».
Ο κ. Μπρόιλ αναγνώρισε ακόμη ότι
«υπάρχουν και άλλες χώρες οι οποίες έχουν θεμιτό ενδιαφέρον και ανησυχίες για το μέλλον της Λιβύης»,
επαναλαμβάνοντας ότι το κεντρικό σημείο της Διάσκεψης του Βερολίνου και της «Διαδικασίας του Βερολίνου» ήταν συγκεκριμένο. Όπως είπε, την συνέχεια θα υπάρξουν περαιτέρω εργασίες, μεταξύ άλλων σχεδιάζεται μια Διεθνής Επιτροπή Follow Up η οποία θα συνοδεύει τα αποτελέσματα της «Διαδικασίας του Βερολίνου». «Και εκεί θα μπορέσουν χώρες να συνεισφέρουν. Η Διάσκεψη του Βερολίνου είναι ένα σημείο εκκίνησης για κάτι, δεν είναι το τέλος και θα υπάρξουν άλλες ευκαιρίες για χώρες να συμμετάσχουν ενεργά. Από την αρχή θέλαμε να ενημερώνουμε ενεργά άλλες χώρες για το τι κάνουμε, να δημιουργήσουμε διαφάνεια σχετικά με το τι συμβαίνει, ιδιαίτερα βεβαίως για τα κράτη – μέλη της Ε.Ε. αλλά και άλλους παίκτες. Αυτό ήταν ένα εγχείρημα που μας συνόδευσε ενεργά τους τελευταίους μήνες, το οποίο πήραμε πολύ σοβαρά και μπορώ να επισημάνω ότι την Κυριακή θα συμμετάσχει και η ΕΕ εκπροσωπώντας όλα τα κράτη – μέλη της», κατέληξε ο εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών.