Τα εθνικά θέματα αποτελούν βασικό παράγοντα επηρεασμού της ελληνικής διαδικτυακής κοινής γνώμης καθώς παρά τη βαρύτητα των πολιτικών – οικονομικών εξελίξεων παραμένουν κυρίαρχα στην ατζέντα της όταν δημιουργούνται εντάσεις. Η εκτέλεση του ομογενή Κωνσταντίνου Κατσίφα στους Βουλιαράτες της Βόρεια Ηπείρου ανήμερα της 28ης Οκτωβρίου αποτελεί και την καθοριστική παράμετρο που αναδεικνύει τις τάσεις των Social Media για τα εθνικά θέματα.
Γράφουν Νίκος Αρβανίτης – Γιώργος Ξ. Πρωτόπαπας
Τα Social Media εκπέμπουν τα δικά τους μηνύματα σε κυβέρνηση και αντιπολίτευση. Όμως το ερώτημα που εγείρεται είναι αν η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα και η Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη μπορούν να τα αποκωδικοποιήσουν και να εντοπίσουν κινδύνους για τη χώρα και την ελληνική κοινωνία που άπτονται και της εσωτερικής ασφάλειας.
Τα queries «Κωνσταντίνος Κατσίφας», «Συμφωνία των Πρεσπών» και «Τουρκία» κατέγραψαν συνολικά στο ελληνικό διαδίκτυο, σύμφωνα με το PalPro, 130.205 αναφορές για τη χρονική περίοδο 27 Οκτωβρίου – 3 Νοεμβρίου 2018. Παράλληλα παρατηρούμε ότι και τα τρία queries εμφανίζουν κυριαρχία αρνητικών συναισθημάτων με έντονο σε αρκετές αναφορές, όπως προκύπτει από την ανάλυση περιεχομένου, το εθνικιστικό στοιχείο. Επιπλέον, αξίζει να επισημανθεί ότι στην κατηγορία influencers εντοπίζουμε και ακροδεξιές απόψεις που είτε προέρχονται από twitter, είτε από αναπαραγωγή αναφορών από news και blogs.
Κωσταντίνος Κατσίφας
Συμφωνία των Πρεσπών
Τουρκία
Θεματολογία
Η θεματολογία επικεντρώθηκε για την υπό εξέταση χρονική περίοδο 27 Οκτωβρίου – 3 Νοεμβρίου 2018 σύμφωνα με τα Main Topics του PaloPro στις ακόλουθες αναφορές:
- Στην υπόθεση του Κωνσταντίνου Κατσίφα, του ομογενή από τη Βόρεια Ήπειρο, που σκοτώθηκε την 28η Οκτωβρίου από τις αλβανικές αρχές ασφαλείας και στη διαλεύκανση της.
- Στην συμπλοκή Ελλήνων και Αλβανών που έγινε στο Γέρακα με αποτέλεσμα να τραυματιστούν άτομα.
- Στη συμφωνία του πρωθυπουργού της πΓΔΜ, Ζόραν Ζάεφ με τους «οκτώ» της αντιπολίτευσης για τη διαδικασία της αναθεώρησης για το Σύνταγμα της χώρας.
- Στο προσχέδιο του Συντάγματος της ΠΓΔΜ που δόθηκε στη δημοσιότητα.
- Στην απόφαση του 1ου Γενικού Λυκείου Γέρακα να αποβάλει μαθητές, επειδή τραγούδησαν το «Μακεδονία Ξακουστή» την ώρα της παρέλασης της 28ης Οκτωβρίου.
- Στη δήλωση του Τούρκου υπουργού Άμυνας Χουλουσί Ακάρ ότι η Άγκυρα «δεν θα επιτρέψει κανένα τετελεσμένο γεγονός» και ότι «δεν αποδεχόμαστε κάθε είδους ενέργεια σε Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο και Κύπρο».
- Στη συμμετοχή παραστρατιωτικής ομάδας στην παρέλαση για τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου στον Δήμο Ελληνικού – Αργυρούπολης.
- Στις διήμερες ασκήσεις του ελληνικού στρατού στο πλαίσιο της επιχειρησιακής εκπαίδευσης που πραγματοποιήθηκε στο Πεδίο Βολής Βολισσού.
Συμπεράσματα
Η ελληνική διαδικτυακή κοινή γνώμη υιοθετεί στο σύνολό της, σύμφωνα με την ανάλυση περιεχομένου του PaloPro, διαφορετικές προσεγγίσεις από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και από τη Νέα Δημοκρατία και πιστεύει ότι εμφανίζουν κενό στη διαχείριση των εθνικών θεμάτων.
Αναλυτικότερα:
- Η υπόθεση του ομογενή Κωσταντίνου Κατσίφα, ο οποίος σκοτώθηκε από τις αλβανικές αρχές ασφαλείας θεωρείται ότι έγινε, σύμφωνα με ένα μεγάλο αριθμό Social Media, για εκφοβισμό της ελληνικής μειονότητας της Βορείας Ηπείρου. Επιπροσθέτως τα Social Media πιστεύουν ότι οι αλβανικές αρχές ασφαλείας θα μπορούσαν να είχαν συλλάβει τον Κατσίφα παρά την όποια παραβατική συμπεριφορά του.
- Οι δηλώσεις του Αλβανού πρωθυπουργού Έντι Ράμα για την υπόθεση Κατσίφα προκάλεσαν τη δυσαρέσκεια των Social Media. Ο αλβανικός εθνικισμός φαίνεται να αποτελεί επίσημη γραμμή της κυβέρνησης των Τιράνων.
- Η αντιμετώπιση της υπόθεσης Κατσίφα από τα κυρίαρχα ψηφιακά ΜΜΕ γίνεται στο σύνολο τους με βάση την κομματική τους γραμμή και δεν καλύπτουν τις ανάγκες της ελληνικής διαδικτυακής κοινή γνώμης. Το σύνηθες φαινόμενο της αναπαραγωγής ειδήσεων αποτελεί μια πρακτική που δεν ικανοποιεί το διαδικτυακό κοινό.
- Το κενό της ενημέρωσης καλύπτεται από διάφορες ιστοσελίδες και ιστολογία που επικεντρώνονται στα εθνικά θέματα, υιοθετώντας μια σκληροπυρηνική προσέγγιση για την προστασία της ελληνικής μειονότητας της Βορείου Ηπείρου, για το Μακεδονικό και την Τουρκία.
- Η συνέχιση της διαδικασίας για την αναθεώρηση του Συντάγματος στο κοινοβούλιο της ΠΓΔΜ απογοητεύει την πλειοψηφία των Social Media που ευελπιστούσαν ότι το γειτονικό κράτος δεν θα την κύρωνε εξαιτίας των αντιδράσεων της αξιωματικής αντιπολίτευσης του VMRO-DPMNE και των αντιδράσεων της αλβανικής μειονότητας.
- Το σύνολο της διαδικτυακής κοινής γνώμης πιστεύει ότι η Συμφωνία των Πρεσπών θα κυρωθεί και από το ελληνικό κοινοβούλιο. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα θα καταφέρει να συγκεντρώσει την απαραίτητη πλειοψηφία εδρών ακόμα αν αποχωρήσουν από τον κυβερνητικό συνασπισμό οι ΑΝΕΛ. Η δήλωση του Σταύρου Θεοδωράκη, επικεφαλής του Ποταμιού, ότι θα στηρίξει τη Συμφωνία των Πρεσπών ενισχύει τη συγκεκριμένη άποψη των Social Media.
- Το ζήτημα της επέκτασης της αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια και οι τουρκικές προκλήσεις επηρεάζουν τα εθνικά αντανακλαστικά χρηστών των Social Media που θεωρούν ότι οι ελληνικές κυβερνήσεις επέδειξαν και επιδεικνύουν υποχωρητικότητα.
- Tα Social Media πιστεύουν ότι ο Ταγίπ Ερντογάν έχει στο μυαλό του ένα «θερμό» επεισόδιο κυρίως στην κυπριακή ΑΟΖ και ότι συνεχίζει τον «υβριδικό» πόλεμο εναντίον της χώρας μας.
- Ο παράγοντας Ρωσία επανεμφανίζεται όπως πάντα σε περιόδους έντασης με την Τουρκία. Κάποιοι χρήστες των Social Media θεωρούν τη Μόσχα σύμμαχο της χώρας μας. Όμως η ανάλυση περιεχομένου του PaloPro δείχνει ένα έλλειμμα της διαδικτυακής κοινής γνώμης στο ιστορικό των ελληνό-ρωσικών σχέσεων και στα ρωσικά εθνικά συμφέροντα. Οι εκτιμήσεις της βασίζονται κυρίως στο θυμικό των χρηστών. Παράλληλα, τη ρωσική στήριξη αναδεικνύουν έμμεσα διάφορες ομάδες ή πολιτικοί συσχετισμοί που παρουσιάζονται ως «μεσάζοντες» της Μόσχας εκθέτοντας την επίσημη ρωσική εξωτερική πολιτική.
- Η διάχυτη εντύπωση που επικρατεί στα Social Media είναι ότι τόσο ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας όσο και ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίζονται να τοποθετούν τα εθνικά θέματα σε δεύτερη μοίρα ο καθένας για δικός του λόγους. Ο Αλέξης Τσίπρας προσπαθεί να συγκεράσει τις τάσεις που επικρατούν στο κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ με τη εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης του. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξαιτίας της φιλελεύθερης ιδεολογίας του δίνει προτεραιότητα στην οικονομία αγνοώντας ή αδρανοποιώντας τις πεποιθήσεις της κομματικής βάσης της Νέας Δημοκρατίας.
- Ο κυβερνητικός εταίρος, ΑΝΕΛ απέφυγε να κάνουν αισθητή τη θέση τους για την υπόθεση Κατσίφα. Εξαίρεση αποτελεί η δήλωση της Χρύσας Ούτση μέλους της Εκτελεστικής Επιτροπής των ΑΝΕΛ ότι «σε καμία χώρα δεν επιτρέπεται να σηκώνεις σημαία ξένου κράτους χωρίς άδεια ήξερε όμως τι έκανε και τι θα συμβεί, δεν είναι πράξη που πρέπει να επικροτούμε αλλα μια απόφαση στον θάνατο που πρέπει να σεβαστούμε και να προβληματιστούμε για το τι συμβαίνει στην Βόρεια Ήπειρο».
- H πλειοψηφία των Social Media σύμφωνα με τα ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία του PaloPro, δεν περιμένει ούτε από τον Αλέξη Τσίπρα ούτε από Κυριάκο Μητσοτάκη μεταστροφή στα εθνικά θέματα. Αντιλαμβάνεται ότι και οι δυο δεν έχουν περιθώρια ελιγμών τόσο στο Μακεδονικό όσο και στα ελληνό-τουρκικά από εξαιτίας των συμφερόντων του δυτικού παράγοντα.
- Η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα εναρμονίζεται με τις επιλογές του δυτικού παράγοντα με στόχο την εξουδετέρωση υπόγειων κέντρων εξουσίας.
- Η στροφή ενός μεγάλου αριθμού χρηστών των Social Media σε ακροδεξιές ιδεολογίες δείχνει: από τη μια πλευρά, την έλλειψη εμπιστοσύνης στους επίσημους θεσμούς και από την άλλη πλευρα, ανοχή σε πρακτικές που χρησιμοποιούνται από ακροδεξιού τύπου ομάδες.
- Τα εθνικά θέματα σχετίζονται και με την εσωτερική ασφάλεια καθώς μια κρίση στις σχέσεις μας είτε με την Αλβανία, είτε με την Τουρκία, ενδέχεται να πυροδοτήσει αντιδράσεις στο εσωτερικό.
- Η υπόθεση Κατσίφα ανέδειξε ένα έντονο ακροδεξιό προφίλ των Social Media που δεν περιορίζεται στην κοινοβουλευτικό κόμμα της Χρυσής Αυγής και αναζητεί ένα τρόπο έκφρασης. Η πολιτική αντιπαράθεση, τα μέτρα λιτότητας, το αίσθημα ανασφάλειας και η ανομία συνθέτουν μια πόλωση που κάνουν ιδιαίτερα ευαίσθητα τα εθνικά αντανακλαστικά της ελληνικής κοινωνίας.
___________
Ο Νίκος Αρβανίτης είναι Content Director της Palo Services. Είναι Διεθνολόγος – Δημοσιογράφος διαπιστευμένος διπλωματικός συντάκτης στο Βελιγράδι από το 1994 και αναγνωρισμένος αναλυτής της περιοχής των Βαλκανίων στον τομέα των Διεθνών Σχέσεων. Συνεργάζεται με διεθνή ειδησεογραφικά, βαλκανικά και ελληνικά μέσα (υπήρξε και διευθυντής του σερβικού Ekonomist). Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου Εγκληματολογίας και Ποινικών Επιστημών του πανεπιστημίου του Βελιγραδίου. Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί 12 βιβλία του σε σερβική, αγγλική και ελληνική γλώσσα.
Ο Γιώργος Πρωτόπαπας είναι Sr. Data Analyst της Palo Services. Είναι Διεθνολόγος – Δημοσιογράφος. Άρχισε τη δημοσιογραφία στην εφημερίδα «Επενδυτής» (2000 -2014). Αρθρογραφεί από το 2012 στο περιοδικό Άμυνα & Διπλωματία και συνεργάζεται με διάφορα διεθνή και ελληνικά ψηφιακά μέσα. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου Διεθνών Σχέσεων του πανεπιστήμιου Kent. Με τη ιδιότητα του διεθνολόγου έχει μιλήσει και σε διεθνή συνέδρια στο εξωτερικό. Έχει παρακολουθήσει πιστοποιημένα courses και seminars για Digital Media, Social Media Strategies, Digital Marketing & Advertising.
Οι δυο είναι συγγραφείς του βιβλίου «In social MEDIA RES» που με βάση το λογισμικό Palo Pro αποκωδικοποιεί το περιεχόμενο των social media και των ψηφιακών μέσων για σημαντικά θέματα της επικαιρότητας.
