Νέους ισχυρούς γωοικονομικούς και γεωενεργειακούς δεσμούς σφυρηλατούν Αθήνας και Σκόπια, καθώς σειρά συμφωνιών που θα υπογραφεί πριν το Δημοψήφισμα αλλάζει άρδην το τοπίο στην ενεργειακή αγορά της γειτονικής χώρας, σηματοδοτώντας την προσκόλληση της πΓΔΜ στο ελληνικό άρμα και αναβαθμίζοντας το ρόλο της Ελλάδας, τόσο ως ενεργειακού κόμβου, όσο και γεωπολιτικά καθώς θα αποτελεί τον εγγυητή της σταθερότητας.
Τρεις ακόμα ενεργειακές συμφωνίες με την πΓΔΜ αναμένεται να υπογράψει μερικά 24ωρα πριν το κρίσιμο Δημοψήφισμα για τη Συμφωνία των Πρεσπών, ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Γιώργος Σταθάκης, επικεφαλής αντιπροσωπείας που αποτελεί από τα Ελληνικά Πετρέλαια (που διαθέτουν ήδη δυιλιστήριο), τον ΑΔΜΗΕ και τη ΔΕΣΦΑ, ενώ έχει προηγηθεί η ΔΕΗ, που εξαγόρασε κρατική ενεργειακή εταιρία της πΓΔΜ, στο πλαίσιο μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Τα συγκεκριμένα projects, που είναι τα πρώτα από μια σειρά έργων που θα ακολουθήσουν, καθώς η χώρα θα αποκτήσει πρόσβαση στα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία, αναμένεται να βελτιώσουν άρδην το οικονομικό κλίμα τόσο στην πΓΔΜ όσο και στη Βόρεια Ελλάδα, καθώς το παραγωγικό αντικείμενο για εταιρίες της περιοχής θα πολλαπλασιαστεί. Παράλληλα, σύντομα αναμένεται και η υπογραφή συμφωνιών για επέκταση των σιδηροδρομικών δικτύων και τη δημιουργία εμπορευματικών κέντρων μεταξύ των δύο χωρών, για τις οποίες όμως απαιτείται επαναπροσδιορισμός της τελωνειακής ένωσης της πΓΔΜ με Ελλάδα και ΕΕ.
Τα έργα που έχουν συμφωνηθεί και οι συμβάσεις θα υπογραφούν την επόμενη εβδομάδα, εντάσσονται στη σφαίρα της ενεργειακής ασφάλειας, που σημαίνει θα αναδιαρθρώσουν το ενεργειακό υπόβαθρο της χώρας και τα οποία αποτελούν προέκταση ελληνικών που είτε είναι σε εξέλιξη, είτε δρομολογούνται αυτή την περίοδο.
Στην ουσία πρόκειται για τρία έργα ενεργειακής διασύνδεσης, με αγωγό φυσικού αερίου, πετρελαίου και ηλεκτρική διασύνδεση, με την ολοκλήρωση των οποίων η ενεργειακή αγορά της πΓΔΜ θα βρίσκεται υπό ελληνικό έλεγχο, σηματοδοτώντας τον ηγεμονικό ρόλο που θα αναλάβουν ελληνικές εταιρίες και επιχειρηματίες στην αγορά της γειτονικής χώρας.
Η ελληνική πολυδιάστατη παρέμβαση στην ενεργειακή αγορά της πΓΔΜ ανατρέπει τα δεδομένα της προωθούμενης διασύνδεσης με το ρωσικό δίκτυο φυσικού αερίου, κάτι που έχει διαφανεί με την έλευση της κυβέρνησης Ζάεφ, καθώς οι τοπικές αρχές απέρριψαν έργο αγωγού φυσικού αερίου που θα ενίσχυε την εξάρτηση με τη Ρωσία, ενώ τώρα θα αδειοδοτήσει έργο που μέσω Ελλάδας θα προωθείται στη χώρα LNG και φυσικό αέριο.
Σύνδεση με τρεις “ιμάντες”
Η Ελλάδα, που επίσης έχει ως κύριο προμηθευτή αερίου τη Ρωσία, αναβαθμίζει τις εγκαταστάσεις LNG και προωθεί νέους αγωγούς με Ισραήλ και Αίγυπτο, ενισχύοντας την ενεργειακή της ασφάλεια και αναγόμενη σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο. Σύμφωνα μάλιστα με τον έως τώρα σχεδιασμό, δημιουργείται σταθμός αεριοποίησης LNG στην Αλεξανδρούπολη, κύριος τροφοδότης του οποίου θα είναι αμερικανικές εταιρίες. Συνεπώς η Ελλάδα αποκτά τουλάχιστον τρεις διαφορετικές παροχές φυσικού αερίου από Ρωσία, Ισραήλ και μέσω LNG, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται ο TAP.
Σύμφωνα με το Euro2day.gr,
ο ελληνικός αγωγός συνολικού μήκους 120 χλμ. θα ξεκινάει από τη Νέα Μεσημβρία με όδευση προς τη γειτονική χώρα και η χωρητικότητα του θα ανέρχεται στα 3 δισ. κυβικά μέτρα. Ο αγωγός θα διασχίζει 60 χλμ. επί ελληνικού και άλλα τόσα επί σκοπιανού εδάφους, ενώ το συνολικό ύψος της επένδυσης πλησιάζει τα 100 εκατ. ευρώ.
Καταλυτική θα είναι και η παρουσία της Ελλάδας στην ηλεκτρική ενέργεια, όπου έχει ήδη αποκτήσει την εταιρία παραγωγής και εμπορίας ενέργειας, EDS, έναντι 4,8 εκατ. ενώ τώρα δρομολογείται η αναβάθμιση της ηλεκτρικής διασύνδεσης των δύο κρατών. Ήδη Ελλάδα και πΓΔΜ συνδέονται με δυο γραμμές 400Kv.
Τέλος, θα επαναλειτουργήσει και ο αγωγός ΕΛΠΕ-ΟΚΤΑ, η λειτουργία του οποίου διακόπηκε όταν τα ΕΛΠΕ, το 2013, έκριναν ασύμφορη τη λειτουργία του διυλιστηρίου της ΟΚΤΑ, απόφαση που τώρα φαίνεται ότι αντιστρέφεται και οι εγκαταστάσεις τίθενται σε τροχιά αναβάθμισης, με πολύπλευρη χρηματοδότηση.
