Ο Ερντογάν στη Σερβία, η Τουρκία “τεντώνει” τους βαλκανικούς της βραχίονες

Ο Ερντογάν στη Σερβία, η Τουρκία “τεντώνει” τους βαλκανικούς της βραχίονες

Κινήσεις για τη διεύρυνση της τουρκικής παρουσίας και της σφαίρας επιρροής του στα Βαλκάνια επιχειρεί ο Ταγίπ Ερντογάν, ενώ κλιμακώνεται η αντιπαράθεσή της Τουρκίας με τις ΗΠΑ και την ΕΕ. Ο Τούρκος πρόεδρος πραγματοποιεί από σήμερα το απόγευμα διήμερη επίσκεψη στη Σερβία, η οποία αποτελεί στρατηγικό σύμμαχο της Ρωσίας στην περιοχή και παράλληλα τη μόνη χώρα με πραγματώσιμη ευρωπαϊκή προοπτική.

Διαφήμιση

Αν και σε διμερές επίπεδο Σερβίας-Τουρκίας η αναγνώριση του Κοσόβου από την Άγκυρα και οι θρησκευτικοί δεσμοί που έχει και διαρκώς αναπτύσσει μαζί του αποτελούν σημείο τριβής, η επίσκεψη Ερντογάν στέλνει σαφή και ηχηρά μηνύματα σε πολλαπλούς αποδέκτες, ενώ και χρονικά ακολουθεί τις επισκέψεις Πούτιν και Μαδούρο στην τουρκική πρωτεύουσα. Γεωπολιτικά ο Τούρκος πρόεδρος επισκέπτεται την πλέον σταθερή χώρα των Δυτικών Βαλκανίων, που προέρχεται από τη διάσπαση της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας, τη στιγμή που το Κουρδιστάν επιχειρεί να αναγορευτεί ως αυτόνομο κράτος, πυροδοτώντας φόβους για ανατροπή του status quo στην ευρύτερη περιοχή.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Τουρκία έχει οικοδομήσει ισχυρές σχέσεις κυρίως με χώρες με θρησκευτικούς δεσμούς, ενώ επενδύει στρατηγικά σε υποδομές. Πολιτικά η Άγκυρα χρησιμοποιεί τους οικονομικούς δεσμούς ως μοχλό παρέμβασης τόσο στα εσωτερικά ζητήματα όσο και στην εξωτερική πολιτική των χωρών, πυροδοτώντας αντιπαραθέσεις ανάλογα με τα συμφέροντά της. Τέτοιες παρεμβάσεις έχει δεχθεί η Ελλάδα στο παρελθόν μέσω της Αλβανίας, της πΓΔΜ και από το Κόσοβο.

Σε αυτή τη φάση η προσέγγιση όμως του Ταγίπ Ερντογάν με τον Σέρβο ομόλογό του, Βούσιτς, βασίζεται στην επαναπροσέγγιση με τη Ρωσία και αποτελεί μήνυμα στο NATO για τη στρατηγική της Ρωσίας να ενώσει τις άκρες της σφαίρας επιρροής της, προωθώντας την επιρροή της Τουρκίας στην περιοχή που η ΕΕ και το NATO θέτουν υπό τον μανδύα τους, λίγο μετά τη διακήρυξη Γιούνκερ για την επιτάχυνση των διαδικασιών διεύρυνσης της ΕΕ και ενώ το NATO φαίνεται να αποκτά -εν τέλει- τον έλεγχο της πΓΔΜ.

Χρονικά η επίσκεψη του Ταγίπ Ερντογάν στη Σερβία ακολουθεί τη βαλκανική σύνοδο στη Θεσσαλονίκη και στη Βάρνα της Βουλγαρίας και τη διακήρυξη των ηγετών για την οικοδόμηση ενιαίου βαλκανικού μετώπου για μια σειρά ζητήματα.

Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν πραγματοποιεί από το απόγευμα διήμερη επίσημη επίσκεψη στη Σερβία. Είναι η πρώτη φορά που ο κ. Ερντογάν επισκέπτεται τη Σερβία υπό την ιδιότητα του προέδρου της Δημοκρατίας της Τουρκίας. Η τελευταία φορά που την επισκέφτηκε ήταν το 2010, όταν είχε επισκεφθεί το Βελιγράδι ως πρωθυπουργός.

Σύμφωνα με επίσημες πηγές, τα θέματα που θα κυριαρχήσουν στις συνομιλίες του Τ. Ερντογάν με το ομόλογο του της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς θα είναι οικονομικής φύσεως και θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση των τουρκικών επενδύσεων στην Σερβία και την αύξηση των εμπορικών συναλλαγών. Γι’ αυτό τον λόγο τον συνοδεύουν 187 Τούρκοι επιχειρηματίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα τελευταία τέσσερα χρόνια Τούρκοι επιχειρηματίες, εκμεταλλευόμενοι τις κρατικές επιχορηγήσεις της Σερβίας, επενδύουν μαζικά κυρίως στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας. Γεγονός είναι επίσης ότι οι περισσότερες επενδύσεις γίνονται στη νότια Σερβία όπου είναι φθηνά τα εργατικά αλλά και στη νοτιοδυτική Σερβία όπου υπάρχει έντονο μουσουλμανικό στοιχείο στον πληθυσμό της περιοχής.

Η Τουρκία ενδιαφέρεται για επενδύσεις στον τουρισμό και σε έργα υποδομής, δίνοντας προτεραιότητα στην ανακατασκευή του οδικού δικτύου στην περιοχή Σαντζάκ αλλά και την κατασκευή αυτοκινητόδρομου που θα συνδέει το Βελιγράδι με το Σαράγιεβο.

Έντονο είναι επίσης το ενδιαφέρον της Άγκυρας για το αεροδρόμιο «Morava» στο Κράλιεβο στη δυτική Σερβία. Πρόκειται για ένα πρώην στρατιωτικό αεροδρόμιο που είχε καταστραφεί από τα νατοϊκά αεροσκάφη το 1999 αλλά ανακατασκευάστηκε το 2011 και μετατράπηκε σε πολιτικό αεροδρόμιο. Η Τουρκία από το 2012 εκδήλωσε την πρόθεση να συμμετάσχει ως ισότιμος στρατηγικός εταίρος στον έλεγχο του αεροδρομίου αλλά μέχρι σήμερα δεν υπήρξε ανταπόκριση από την σερβική κυβέρνηση. Ο πρέσβης της Τουρκίας στο Βελιγράδι Τάντζου Μπίγκλιτς δήλωσε πρόσφατα ότι ο Ταγίπ Ερντογάν θα θέσει εκ νέου το θέμα στις συνομιλίες με τον Αλ. Βούτσιτς και ανέφερε ότι η τουρκική κυβέρνηση κρατά εδώ και πέντε χρόνια δεσμευμένα τα χρήματα για αυτήν την επένδυση.

Ένα από τα θέματα που δεν θα υπάρξει συμφωνία κατά τη συνάντηση των κ.κ. Βούτσιτς – Ερντογάν είναι το Κόσοβο. Η Τουρκία είναι η πρώτη χώρα που αναγνώρισε την ανεξαρτησία του Κοσόβου και πολλές φορές οι πολιτικοί τής συμπεριφέρονται σαν να πρόκειται για τουρκική επαρχία. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση όταν, το 2013, ο Τ. Ερντογάν, μιλώντας σε ανοιχτή συγκέντρωση στην πόλη Πρίζρεν του Κοσόβου, είχε πει τη φράση «Αδέρφια μου έχουμε κοινή ιστορία, κοινές παραδόσεις και κοινό πολιτισμό. Μην ξεχάσετε ποτέ ότι η Τουρκία είναι Κόσοβο και το Κόσοβο είναι Τουρκία». Η φράση αυτή είχε προκαλέσει τότε έντονες αντιδράσεις στη Σερβία και χρειάστηκε να περάσουν δύο χρόνια για να αποκατασταθούν πλήρως οι σχέσεις των δύο χωρών.
Πέρα από το Κόσοβο, ιδιαίτερη ευαισθησία επιδεικνύει η Τουρκία και για την περιοχή του Σαντζάκ, στη νοτιοδυτική Σερβία, όπου ο βοσνιακός μουσουλμανικός πληθυσμός αποτελεί πλειοψηφία. Την περιοχή αυτή θα επισκεφτεί την Τετάρτη ο Ταγίπ Ερντογάν μαζί τον πρόεδρο Βούτσιτς.