Διοικητική σφαγή στις τράπεζες και whistleblowers φέρνουν οι νέοι κανόνες της EBA

Διοικητική σφαγή στις τράπεζες και whistleblowers φέρνουν οι νέοι κανόνες της EBA

Σε ραγδαίες και εκ βάθρων ανακατατάξεις οδηγούν οι νέοι κανόνες διακυβέρνησης τραπεζών και διαχείρισης ρίσκου που εισάγει η European Banking Authority, με καταληκτική ημερομηνία ολοκλήρωσης εφαρμογής τον Ιούνιο του 2018. Στόχος είναι πλέον η ενίσχυση των εσωτερικών κανόνων και της διάρθρωσης ώστε να αντιμετωπίζονται τα προβλήματα έγκαιρα, τάση που εφόσον εμπεδωθεί θα βελτιώσει την αξιοπιστία τόσο των οργανισμών όσο του συστήματος, που σημαίνει τη μείωση του κινδύνου και την ευκολότερη πρόσβαση σε κεφάλαια.

Διαφήμιση

Σε πρώτη φάση όμως και μέχρι την εφαρμογή τους οι οδηγίες της EBA θα προκαλέσουν ευρείας κλίμακας ανακατατάξεις στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα, το οποίο κατάφερε να αποφύγει -με πολιτικές παρεμβάσεις- την εφαρμογή των κριτηρίων της Βασιλείας ΙΙΙ για τη διαχείριση΄, καταγραφή και αντιμετώπιση του ρίσκου.

Η EBA ζητά από τις τράπεζες να διαμορφώσουν νέες δομές με τρία επίπεδα διαχείρισης κινδύνου, όπου όλες οι δομές ελέγχου, διαχείρισης και αντιμετώπισης ρίσκου θα αναφέρονται απευθείας στο διοικητικό συμβούλιο, θα είναι ανεξάρτητες και με δικό τους οικονομικό προϋπολογισμό και στρατηγική.

Αυτό σε πρώτη συνεπάγεται αυξημένα λειτουργικά κόστη, εμπλοκές και εσωτερικές συγκρούσεις, ενώ η καθιέρωση της αρχής της ανεξαρτησίας των ελεγκτικών και όχι μόνο των εποπτικών δομών αποτελεί στοίχημα αλλαγής εταιρικής διοικητικής κουλτούρας.

Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι η διαμόρφωση διαδικασιών εσωτερικών καταγγελιών (internal wistleblowing) κουλτούρα που διατρέχει τα αμερικανικά ιδρύματα αλλά όχι τα ευρωπαϊκά, ενώ απέχει πολύ από τα ελληνικά πρότυπα.

Κύριος στόχος της EBA είναι ο εξορθολογισμός και η αντιμετώπιση αδύναμων ή επιφανειακών πρακτικών εσωτερικής διακυβέρνησης των θεσμικών οργάνων, όπως εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Πρόσφατα, επικεντρώθηκε περισσότερο η προσοχή σε ελλείψεις και δραστηριότητες που σχετίζονται με τη συμπεριφορά στα εξωχώρια χρηματοπιστωτικά κέντρα.

Η λογική της οδηγίας της EBA

Οι ντιρεκτίβες της EBA χρησιμοποιούν το λεγόμενο μοντέλο «τριών γραμμών άμυνας» για τον εντοπισμό των λειτουργιών εντός των ιδρυμάτων που είναι υπεύθυνα για την αντιμετώπιση και τη διαχείριση των κινδύνων.

Οι επιχειρηματικές γραμμές, ως πρώτη γραμμή άμυνας, προσδιορίζουν τους κινδύνους και ευθύνονται για τη λειτουργική τους διαχείριση άμεσα και σε μόνιμη βάση. Για το σκοπό αυτό, οι επιχειρησιακές γραμμές θα πρέπει να διαθέτουν κατάλληλες διαδικασίες και ελέγχους που να διασφαλίζουν ότι οι κίνδυνοι εντοπίζονται, αναλύονται, μετρούνται, παρακολουθούνται, διαχειρίζονται, αναγγέλλονται και διατηρούνται εντός των ορίων της διάθεσης κινδύνου του ιδρύματος και ότι οι επιχειρηματικές δραστηριότητες συμμορφώνονται με εξωτερικές και εσωτερικές απαιτήσεις.

Η λειτουργία διαχείρισης κινδύνου και η λειτουργία συμμόρφωσης αποτελούν τη δεύτερη γραμμή άμυνας. Η λειτουργία διαχείρισης κινδύνου (η οποία αναφέρεται στις προηγούμενες κατευθυντήριες γραμμές ως «λειτουργία ελέγχου κινδύνου») διευκολύνει την εφαρμογή ενός υγιούς πλαισίου διαχείρισης κινδύνου σε ολόκληρο το ίδρυμα και έχει την ευθύνη περαιτέρω προσδιορισμού, παρακολούθησης, ανάλυσης, μέτρησης, διαχείρισης και αναφοράς κινδύνων και διαμορφώνοντας μια ολιστική άποψη για όλους τους κινδύνους σε ατομική και ενοποιημένη βάση.

Αντιμετωπίζει και βοηθάει στην εφαρμογή μέτρων διαχείρισης κινδύνου από τις επιχειρηματικές γραμμές, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι η διαδικασία και οι έλεγχοι που εφαρμόζονται στην πρώτη γραμμή άμυνας είναι κατάλληλα σχεδιασμένοι και αποτελεσματικοί. Η λειτουργία συμμόρφωσης ελέγχει τη συμμόρφωση με τις νομικές και κανονιστικές απαιτήσεις και τις εσωτερικές πολιτικές, παρέχει συμβουλές σχετικά με τη συμμόρφωση προς το διαχειριστικό όργανο και άλλες αρχές.

Στο πλαίσιο αυτό, οι κατευθυντήριες γραμμές βασίζονται στη σύσταση της Επιτροπής, της 15ης Φεβρουαρίου 2005, διευθύνοντες ή εποπτικούς διευθυντές των εισηγμένων εταιρειών και στις επιτροπές του (εποπτικού) συμβουλίου και του λοιπού σχετικού προσωπικού και θεσπίζει πολιτικές και διαδικασίες για τη διαχείριση των κινδύνων συμμόρφωσης και τη διασφάλιση της συμμόρφωσης. Και οι δύο λειτουργίες μπορούν να παρεμβαίνουν για να εξασφαλίσουν την τροποποίηση των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου και διαχείρισης κινδύνου στο πλαίσιο της πρώτης γραμμής άμυνας όπου είναι απαραίτητο.

Για να εξασφαλισθεί η ορθή λειτουργία τους, όλες οι λειτουργίες εσωτερικού ελέγχου πρέπει να είναι ανεξάρτητες από τις δραστηριότητες που ελέγχουν, να διαθέτουν τους κατάλληλους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους για να εκτελούν τα καθήκοντά τους και να αναφέρονται απευθείας στο διοικητικό όργανο. Σε όλες τις τρεις γραμμές υπεράσπισης, θα πρέπει να σχεδιάζονται, να αναπτύσσονται, να συντηρούνται και να αξιολογούνται κατάλληλες διαδικασίες, μηχανισμοί και διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου υπό την τελική ευθύνη της διοίκησης
σώμα

Η ανεξάρτητη υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου, ως τρίτη γραμμή άμυνας, διεξάγει ελέγχους βάσει κινδύνων και γενικούς ελέγχους και επανεξετάζει τις ρυθμίσεις, τις διαδικασίες και τους μηχανισμούς της εσωτερικής διακυβέρνησης για να βεβαιωθεί ότι είναι ορθή και αποτελεσματική, εφαρμόζεται και εφαρμόζεται με συνέπεια. Η λειτουργία του εσωτερικού ελέγχου είναι υπεύθυνη και για την ανεξάρτητη εξέταση των δύο πρώτων γραμμών υπεράσπισης. Η λειτουργία του εσωτερικού ελέγχου εκτελεί τα καθήκοντά της πλήρως ανεξάρτητα από τις άλλες γραμμές άμυνας.

Για να διασφαλιστεί η αντικειμενική λήψη αποφάσεων, η εποπτεία και η συμμόρφωση με τις εξωτερικές και εσωτερικές απαιτήσεις, συμπεριλαμβανομένων των στρατηγικών και των ορίων κινδύνου των ιδρυμάτων, τα θεσμικά όργανα πρέπει να εφαρμόσουν πολιτική σύγκρουσης συμφερόντων και διαδικασίες εσωτερικής καταγγελίας

Οι στόχοι των νέων standards

Οι σωστές ρυθμίσεις εσωτερικής διακυβέρνησης είναι θεμελιώδεις εάν οι οργανισμοί μεμονωμένα και το τραπεζικό σύστημα εν συνόλω, λειτουργούν σωστά. Η οδηγία 2013/36 / ΕΕ ενισχύει τις απαιτήσεις διακυβέρνησης για τα ιδρύματα και τονίζει ειδικότερα την ευθύνη του διαχειριστικού οργάνου για τη θέσπιση ορθών διακυβερνητικών ρυθμίσεων. τη σημασία μιας ισχυρής εποπτικής λειτουργίας που αμφισβητεί τη λήψη αποφάσεων της διοίκησης · και την ανάγκη θέσπισης και εφαρμογής μιας ορθής στρατηγικής κινδύνου και πλαισίου διαχείρισης κινδύνου.

Για την περαιτέρω εναρμόνιση των ρυθμίσεων, διαδικασιών και μηχανισμών εσωτερικής διακυβέρνησης των θεσμικών οργάνων εντός της ΕΕ, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της οδηγίας 2013/36 / EΕ, η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (ΕΑΤ) υποχρεούται βάσει του άρθρου 74 της οδηγίας 2013/36 / κατευθυντήριες γραμμές σε αυτόν τον τομέα. Οι κατευθυντήριες γραμμές ισχύουν για όλα τα θεσμικά όργανα ανεξάρτητα από τις δομές διακυβέρνησής τους (ενιαίο συμβούλιο, διπλό διοικητικό συμβούλιο ή άλλη δομή), χωρίς να υποστηρίζουν ή να προτιμούν οποιαδήποτε συγκεκριμένη δομή, όπως ορίζεται συγκεκριμένα στο πεδίο εφαρμογής. Οι όροι «διαχειριστικό όργανο στη διαχειριστική του λειτουργία» και «διαχειριστικό όργανο στην εποπτική του λειτουργία» πρέπει να ερμηνεύονται σε όλες τις κατευθυντήριες γραμμές σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία κάθε κράτους μέλους.

Οι ντιρεκτίβες της EBA συμπληρώνουν τις διάφορες διατάξεις περί διακυβέρνησης της οδηγίας 2013/36 / ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της αναλογικότητας, διευκρινίζοντας τα καθήκοντα, τις ευθύνες και την οργάνωση του διοικητικού οργάνου και την οργάνωση των θεσμικών οργάνων, συμπεριλαμβανομένης της ανάγκης δημιουργίας διαφανών δομών επιτρέπουν την εποπτεία όλων των δραστηριοτήτων τους. Καθορίζουν επίσης απαιτήσεις που αποσκοπούν στη διασφάλιση της ορθής διαχείρισης των κινδύνων και στις τρεις γραμμές υπεράσπισης και συγκεκριμένα καθορίζουν λεπτομερείς απαιτήσεις για τη δεύτερη γραμμή υπεράσπισης (ανεξάρτητη λειτουργία διαχείρισης κινδύνου και συμμόρφωσης) και την τρίτη γραμμή υπεράσπισης (τη λειτουργία εσωτερικού ελέγχου).

Τα νέα standards προσθέτουν απαιτήσεις που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ορθής κουλτούρας ρίσκου που εφαρμόζει ο διαχειριστικός φορέας, στην ενίσχυση της εποπτείας του διοικητικού οργάνου όσον αφορά τις δραστηριότητες του θεσμικού οργάνου και στην ενίσχυση των πλαισίων διαχείρισης κινδύνου των ιδρυμάτων. Έχουν προβλεφθεί πρόσθετες κατευθυντήριες γραμμές για την περαιτέρω αύξηση της διαφάνειας των υπεράκτιων δραστηριοτήτων των ιδρυμάτων και για την εξασφάλιση της συνεκτίμησης των κινδύνων στο πλαίσιο των διαδικασιών αλλαγής των ιδρυμάτων.

Διευθυντής Πληροφοριών στο Crisis Monitor και επικεφαλής του συντονιστικού συμβουλίου της Crisis Zone, δημοσιογράφος, με ειδίκευση στα οικονομικά, τραπεζικά και διεθνή θέματα.
Συνδέοντας τις κουκίδες μπορούμε να καταλήξουμε σε αποτελέσματα, αν δεν τις συνδέσουμε θα παραμείνουμε στο σκοτάδι.
Εχει διατελέσει σε επιτελικές θέσεις σε αρκετά ακόμα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα.