Η ακτινογραφία του Κατάρ και οι επιπτώσεις της κρίσης

Η ακτινογραφία του Κατάρ και οι επιπτώσεις της κρίσης

Αν και η απομόνωση του Κατάρ από τα γειτονικά και μέχρι πρότινος αδερφά κράτη χαρακτηρίζεται ως η μεγαλύτερη πολιτική κρίση της αραβικης χερσονήσου εν τούτοις οι οικονομικές συνέπειες δεν διαγράφονται τόσο έντονες όσο αρχικά περιγράφηκαν.

Διαφήμιση

Η οικονομία του Κατάρ βρίσκεται ήδη σε ύφεση και η πολιτική κρίση θα επιδεινώσει την κατάσταση, στο εσωτερικό της χώρας, ενώ παράλληλα αναγκάζει τη χώρα να αναζητήσει νέους προμηθευτές τροφίμων, τα οποία μέχρι τώρα εισήγαγε κυρίως από τη Σαουδική Αραβία.

Προβλήματα αντιμετωπίζει ήδη και Qatar Airways καθώς χάνει έσοδα προς τη Σαουδική Αραβία, την Αίγυπτο, την Υεμένη, τα ΗΑΕ και άλλες χώρες της περιοχής, ενώ είναι αναγκασμένη να αντιμετωπίσει υψηλότερα κόστη καθώς ο εναέριος χώρος γειτονικών χωρών είναι κλειστός και τα αεροσκάφη της είναι αναγκασμένα να υποβάλλουν σχέδια πτήσης με μεγάλες παρακάμψεις που συνεπάγονται μεγαλύτερο χρόνο πτήσης και κατανάλωση καυσίμων.

Τα έσοδα όμως του Κατάρ δεν πλήττονται καθώς οι βασικοί αγοραστές του είναι εκτός της περιοχής και παράγουν σημαντικά εμπορικά πλεονάσματα , κυρίως από την αγορά καυσίμων. Η Ιαπωνία, η Νότιος Κορέα, η Κίνα και η Σιγκαπούρη αποτελούν τους κορυφαίους εμπορικούς εταίρους του Κατάρ, οι συνεργασία με τους οποίους είναι πιθανό να ενταθεί.

Μεσοπρόθεσμα αν δεν βελτιωθεί η κατάσταση αναμένεται σταδιακή αύξηση της ανεργίας, μείωση των δημοσίων εσόδων, περιορισμός, ενίσχυση του πληθωρισμού, κυρίως λόγω του πληθωρισμού τροφίμων και ένταση της ύφρεσης λόγω της διακοπής έργων. Παράλληλα αναμένεται μείωση της τουριστικής κίνησης αργότερα μέσα στο έτος.

Το Κατάρ

Το Κράτος του Κατάρ είναι ένα ανεξάρτητο εμιράτο της Μέσης Ανατολής, που καταλαμβάνει τη χερσόνησο Κατάρ, επί της ανατολικής ακτής της Σαουδικής Αραβίας στον Αραβικό ή Περσικό Κόλπο. Έχει έκταση 11.627 τ.χλμ. και πληθυσμό (142η στον κόσμο) 2.576.181 κατοίκους, σύμφωνα με επίσημες εκτιμήσεις του 2017. Πλούσιο σε πετρελαιοπηγές, έχει ένα από τα υψηλότερα κατά κεφαλή εισοδήματα στον κόσμο. Αναγνωρίσθηκε ως ανεξάρτητο κράτος στις 3 Σεπτεμβρίου του 1971, ως καταληκτική ημερομηνία της από 3 Νοεμβρίου 1916 διμερούς συνθήκης φιλίας μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Κατάρ.

Το 1983 μόνο το 20% του πληθυσμού ήταν Καταρινοί, οι υπόλοιποι ήταν από τη Σ. Αραβία, το Πακιστάν και το Ιράν.

Το προσδόκιμο ζωής στο σύνολο του πληθυσμού ήταν σύμφωνα με εκτιμήσεις του 2015 τα 78,59 χρόνια (76,58 χρόνια οι άνδρες και 80,65 οι γυναίκες).

Το Κατάρ ήταν επίσης ένα από τα πρώτα μέλη του ΟΠΕΚ και ιδρυτικό μέλος του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου. Είναι μέλος του Αραβικού Συνδέσμου. Η χώρα δεν έχει αποδεχθεί την υποχρεωτική δικαιοδοσία του Διεθνούς Δικαστηρίου.

Το Κατάρ φιλοξενεί την αμερικανική βάση Al Udeid Air Base, το οποίο λειτουργεί ως κομβικό σημείο για όλες τις αμερικανικές αεροπορικές δραστηριότητες στον Κόλπο. Το Κατάρ έχει διμερείς σχέσεις με πολλές ξένες χώρες. Επέτρεψε στις αμερικανικές δυνάμεις να χρησιμοποιήσουν την αεροπορική βάση για να στείλει προμήθειες προς το Ιράκ και το Αφγανιστάν.

Διεθνείς σχέσεις

Το Κατάρ υπέγραψε συμφωνία αμυντικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία, με την οποία μοιράζεται το μεγαλύτερο ενιαίο μη συναφή τομέα του φυσικού αερίου στον κόσμο.

Οι σχέσεις του, με το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι τεταμένες, λόγω της θεωρούμενης εγγύτητας μεταξύ της κυβέρνησης του Κατάρ και της Μουσουλμανικής Αδελφότητας Τον Ιούνιο του 2017 η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με μια συντονισμένη απόφαση διέκοψαν κάθε διπλωματική σχέση με το Κατάρ λόγω «της υποστήριξής του στην τρομοκρατία και τον εξτρεμισμό».

Οικονομία

Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν συρρικνώθηκε με ρυθμό 2,1% το δ ‘τρίμηνο του 2016 εν συγκρίσει με το προηγούμενο τρίμηνο. Ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ σε ετήσια βάση ήταν όμως θετικός, 1,7% στο τέταρτο τρίμηνο του 2016, χαμηλότερα όμως από τις προβλέψεις για ανάπτυξη 3,9%.

Η παραγωγή μειώθηκε στα ορυχεία και λατομεία (-6,4% έναντι 2,6% το τρίτο τρίμηνο) και αυξήθηκε με βραδύτερο ρυθμό στις μεταφορές (4,3% έναντι 7%) και στις κατασκευές (14% έναντι 15,9%).

Αντίθετα, η ανάπτυξη επιταχύνθηκε για τις χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες (6,8% έναντι 6,6%). Χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσυκλετών (5,6% έναντι 3%). δημόσια διοίκηση; Υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση (7,1% έναντι 6,2%). (8,8% έναντι 6,1%) και επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες (8,1% έναντι 5,6%). Επίσης, ο κλάδος παραγωγής υποχώρησε 0,4% (-1,2% το δεύτερο τρίμηνο).

 

Το εμπορικό πλεόνασμα του Κατάρ σημείωσε άνοδο 105% σε ετήσια βάση στα 9,8 δισεκατομμύρια ριάντ τον Απρίλιο του 2017 από 4,8 δισεκατομμύρια ριάντ πριν από ένα χρόνο.

Οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 25,1% σε 18,8 δισεκατομμύρια ριάντ, ενισχύθηκαν από τις πωλήσεις αερίου (33,2%) και τα πετρελαϊκά ορυκτά και τα ασφαλτούχα ορυκτά (75,7%).
Οι πωλήσεις αυξήθηκαν στη Νότια Κορέα (15,2%). Ινδία (39,5%). Η Κίνα (79,2%) και η Σιγκαπούρη (80,4%).

Οι εισαγωγές μειώθηκαν κατά 12,5% σε 8,9 δισεκατομμύρια ριάντ, καθώς οι αγορές για αυτοκίνητα και άλλα μηχανοκίνητα οχήματα (-16,6%) μειώθηκαν όπως και άλλες ομάδες προϊόντων (-11,4%).

Οι εισαγωγές μειώθηκαν από τις ΗΠΑ (-7,9%). Την Κίνα (-18,3) και τη Γερμανία (-64,5%).

Χρηματιστήριο ομόλογα

Ιδιαίτερα αρνητική ήταν η πρώτη αντίδραση του Χρηματιστηρίου και των ομολόγων στην είδηση της απομόνωσης της χώρας από τους γείτονές της καθώς στιγματίζεται ως τρομο-κράτος γεγονός που ανεβάζει το πολιτικό και γεωπολιτικό ρίσκο, αν και η οικονομία δεν αναμένεται να αντιμετωπίσει ιδιαίτερα προβλήματα, πλήττεται όμως η εμπιστοσύνη στη χώρα διεθνώς.

Με την οικονομία σε ύφεση οι επιπτώσεις σε επίπεδο κλίματος και οικονομικής δραστηριότητας αναμένεται να είναι αρνητικές, τουλάχιστον βραχυχρόνια.

Οι επενδυτές φοβούνται ενδεχόμενο μπαράζ διεθνών αποκλεισμών και δεσμεύσεων κεφαλαίων στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ καθώς η μάχη της διεθνούς συμμαχίας κατά του Ισλαμικού Κράτους εντείνεται.

Μάκροσκοπικά

Περιορισμένης έκτασης αναμένονται οι μακροσκοπικές επιπτώσεις, υπό τα μέχρι στιγμής δεδομένα, καθώς το Κατάρ έχει ιδιαίτερα χαμηλό λόγο δημοσίου χρέους ΑΕΠ, τεράστιο εμπορικό πλεόνασμα και ενισχυμένο δίχτυ κοινωνικής προστασίας.

Η κατάσταση θα μπορούσε να επιδεινωθεί μόνο αν διευρυνόταν η διεθνής δράση εις βάρος του Κατάρ με την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία, σενάριο που δεν συγκεντρώνει ιδιαίτερες πιθανότητες καθώς το Κατάρ διαθέτει μεγάλες επενδύσεις ανά τον κόσμο, ελέγχοντας σημαντικό ποσοστό σε τράπεζες όπως η Deutsche Bank, η JP Morgan και ένα ιδιαίτερα ευρύ χαρτοφυλάκιο κρατικών επενδύσεων εκτός του πετρελαίου και των πετρελαϊκών εταιριών.

Κοινωνία

Πανικό έχει προκαλέσει σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο στους κατοίκους του Κατάρ ο αποκλεισμός που επέβαλε η Σαουδική Αραβία στα προϊόντα διατροφής, μετά τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων που αποφάσισε το Ριάντ.
Κατά το AFP, κάτοικοι της πρωτεύουσας Ντόχα σχημάτισαν ουρές στα σούπερ μάρκετ, ενώ το γάλα, το ρύζι και τα πουλερικά σύντομα εξαφανίστηκαν από τα ράφια.

Το Κατάρ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές, παράγοντας ελάχιστα τρόφιμα. Το μικρό εμιράτο έχει πληθυσμό κάτω των 2 εκατομμυρίων κατοίκων, οι περισσότεροι ξένοι.

Με ετήσιο κατά κεφαλήν εισόδημα στα 138.480 δολάρια το 2015 (σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα), ένα από τα υψηλότερα στον κόσμο, η οικονομία του Κατάρ έχει αναπτυχθεί μέσω των επενδύσεων σε πολλούς τομείς.

Σε μια προσπάθεια να καθησυχάσει τους πολίτες και να αποφύγει την εξάπλωση του πανικού, η κυβέρνηση του Κατάρ εξέδωσε ανακοίνωση διαβεβαιώνοντας ότι οι θαλάσσιες και αεροπορικές οδοί θα παραμείνουν ανοικτές για τις εισαγωγές.

 

Overview Actual Q2/17 Q3/17 Q4/17 Q1/18 2020
GDP Growth Rate -2.10 0.5 0.7 -1 0.8 1.2 percent [+]
Unemployment Rate 0.20 0.8 0.8 0.8 1 1.2 percent [+]
Inflation Rate 0.60 2.3 2.3 3.5 4 3.6 percent [+]
Interest Rate 5.00 5 5 5.5 5.5 6.25 percent [+]
Balance of Trade 9831.00 7900 8200 6900 10645 8600 QAR Million [+]
Government Debt to GDP 34.90 47 47 47 34.07 42 percent [+]
MARKETS Actual Q2/17 Q3/17 Q4/17 Q1/18 2020
Currency 3.65 3.68 3.71 3.82 3.79 4.37 [+]
Stock Market 9202.62 10300 10200 9880 9980 8320 points [+]
Government Bond 10y 3.14 3.37 3.41 3.44 3.47 4.01 percent [+]
GDP Actual Q2/17 Q3/17 Q4/17 Q1/18 2020
GDP Growth Rate -2.10 0.5 0.7 -1 0.8 1.2 percent [+]
GDP Annual Growth Rate 1.70 4.3 1.9 2.1 2.5 3.5 percent [+]
GDP 164.60 231 161 240 144 269 USD Billion [+]
Gross Fixed Capital Formation 66026.00 62785 60750 58683 60501 63460 QAR Million [+]
GDP per capita 74686.60 74390 74494 74598 74615 74621 USD [+]
GDP per capita PPP 132937.67 132409 132593 132777 132809 132819 USD [+]
Gdp Constant Prices 200749.00 203460 208534 204550 202581 217114 QAR Million [+]
LABOUR Actual Q2/17 Q3/17 Q4/17 Q1/18 2020
Unemployment Rate 0.20 0.8 0.8 0.8 1 1.2 percent [+]
Population 2.57 2.59 2.68 2.78 2.84 3.43 Million [+]
Employed Persons 2073704.00 2205344 2282625 2304266 2364006 2703657 [+]
PRICES Actual Q2/17 Q3/17 Q4/17 Q1/18 2020
Inflation Rate 0.60 2.3 2.3 3.5 4 3.6 percent [+]
Consumer Price Index CPI 108.40 108 109 109 109 109 Index Points [+]
GDP Deflator 76.90 91.51 91.88 92.24 89.14 88.3 Index Points [+]
Inflation Rate Mom -0.20 0.5 0 -0.2 -0.02 -0.1 percent [+]
Food Inflation -1.30 -1.42 -1.24 -1.28 -1.27 -1.27 percent [+]
Cpi Transportation 117.20 117 117 117 117 117 Index Points [+]
MONEY Actual Q2/17 Q3/17 Q4/17 Q1/18 2020
Interest Rate 5.00 5 5 5.5 5.5 6.25 percent [+]
Money Supply M0 63537.30 63291 61904 61320 60961 60454 QAR Million [+]
Money Supply M1 133493.00 134132 134378 134274 134350 134322 QAR Million [+]
Money Supply M2 525164.00 529882 533537 534616 534911 534989 QAR Million [+]
Foreign Exchange Reserves 126659.00 127555 128427 127565 128273 127920 QAR Million [+]
Banks Balance Sheet 1308090.30 1325443 1363118 1399771 1436014 1824453 QAR Million [+]
Deposit Interest Rate 2.40 2.31 2.45 2.6 2.62 2.41 percent [+]
Loan Growth 9.30 18.7 8.49 19.1 8.29 16.2 percent [+]
Central Bank Balance Sheet 189716.00 190034 190253 190283 190287 190288 QAR Million [+]
TRADE Actual Q2/17 Q3/17 Q4/17 Q1/18 2020
Balance of Trade 9831.00 7900 8200 6900 10645 8600 QAR Million [+]
Exports 18766.00 17875 17578 17542 17502 17508 QAR Million [+]
Imports 8935.00 8362 8344 8386 8377 8378 QAR Million [+]
Current Account -6169.00 -8610 -9288 -9942 -10238 -11846 QAR Million [+]
Current Account to GDP -5.50 6.8 -0.59 6.8 -4.99 15.7 percent [+]
Capital Flows -8949.00 -22743 -23489 -22413 -20975 -19984 QAR Million [+]
Gold Reserves 29.69 34.96 37.96 37.68 38.04 38.14 Tonnes [+]
Crude Oil Production 619.00 625 616 613 613 614 BBL/D/1K [+]
Terrorism Index 0.23 0.4 0.43 0.46 0.49 0.41 [+]
Tourist Arrivals 2930.00 3105 3145 3186 3222 3862 Thousand [+]
Foreign Direct Investment 939.00 542 522 526 526 526 QAR Million [+]
GOVERNMENT Actual Q2/17 Q3/17 Q4/17 Q1/18 2020
Government Debt to GDP 34.90 47 47 47 34.07 42 percent [+]
Government Budget 16.10 -5.3 -5.3 -5.3 -4.2 -3.3 percent of GDP [+]
Government Budget Value 123455.00 -35700 123908 -28500 128344 3880 QAR Million [+]
Government Spending 128190.00 125899 123482 121065 119951 113466 QAR Million [+]
Government Revenues 336557.00 187000 366487 192000 367860 267000 QAR Million [+]
Fiscal Expenditure 213102.00 231477 217588 203700 201910 181361 QAR Million [+]
BUSINESS Actual Q2/17 Q3/17 Q4/17 Q1/18 2020
Changes in Inventories 247.60 222 229 237 237 236 QAR Billion [+]
Ease of Doing Business 83.00 89 92 95 95 98 [+]
Competitiveness Index 5.23 5.31 5.31 5.31 5.21 5.19 Points [+]
Competitiveness Rank 18.00 15 15 15 19 21 [+]
Business Confidence 20.20 22.98 21.79 22.03 21.87 22.73 [+]
Corruption Index 61.00 62 60 57 59 61 Points [+]
Corruption Rank 31.00 29 31 34 33 29 [+]
CONSUMER Actual Q2/17 Q3/17 Q4/17 Q1/18 2020
Consumer Spending 143009.00 149038 151123 153209 155769 181690 QAR Million [+]
Private Sector Credit 454520.50 458821 462662 466581 470337 500332 QAR Million [+]
Consumer Confidence 184.30 184 185 185 185 185 [+]
HOUSING Actual Q2/17 Q3/17 Q4/17 Q1/18 2020
Housing Index 277.42 278 278 278 278 278 Index Points [+]
Building Permits 618.00 622 622 623 623 623 [+]
TAXES Actual Q2/17 Q3/17 Q4/17 Q1/18 2020
Corporate Tax Rate 10.00 10 10 10 10 10 percent [+]
Personal Income Tax Rate 0.00 0 0 0 0 0 percent [+]
Social Security Rate 5.00 10 7.5 5 5 5 percent [+]
Social Security Rate For Companies 0.00 0 0 0 0 0 percent [+]
Social Security Rate For Employees 5.00 10 7.5 5 5 5 percent [+]

Διευθυντής Πληροφοριών στο Crisis Monitor και επικεφαλής του συντονιστικού συμβουλίου της Crisis Zone, δημοσιογράφος, με ειδίκευση στα οικονομικά, τραπεζικά και διεθνή θέματα. Συνδέοντας τις κουκίδες μπορούμε να καταλήξουμε σε αποτελέσματα, αν δεν τις συνδέσουμε θα παραμείνουμε στο σκοτάδι. Εχει διατελέσει επί δέκα σχεδόν έτη διευθυντής του sofokleousin.gr και έχει διατελέσει σε επιτελικές θέσεις σε αρκετά ακόμα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα.