Κίνηση με στόχο να εξασφαλίσε «θέση» στην καθοριστική συνεδρίαση του Eurogroup της Δευτέρας 20 Φεβρουαρίου πραγματοποίησε η υπουργός Εργασίας, Έφη Αχτσιόγλου, μέσω της ανοιχτής επιστολής που απέστειλε προς την γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ. Η κ. Αχτσιόγλου με τη δημόσια παρέμβαση της καταφέρνει να τραβήξει τους προβολείς στις θέσεις της.
Σε μια περίοδο εντεινόμενων δημοσίων αντιπαραθέσεων αξιωματούχων της Ευρωζώνης, του ΔΝΤ και πολιτικών παραγόντων η Ελληνίδα υπουργός χρησιμοποιεί τα media –και δη τους FT- ως ενισχυτή έντασης. Η διαπραγμάτευση ανάγεται σε πολιτικό επίπεδο και οι απευθείας επαφές με την Ντέλια Βελκουλέσκου δεν επαρκούν για να υπερβεί τον Πολ Τόμσεν και να φτάσει το μήνυμα στην κορυφή της διοικητικής πυραμίδας, η Έφη Αχτσιόγλου κάνει ότι και άλλοι τα λέει στα media.
Η Έφη Αχτσιόγλου επισημαίνει στο ρόλο των συντάξεων και των συνταξιούχων σε μια κοινωνία με υποτυπώδες και προβληματικό κοινωνικό κράτος, με ελλείψεις σε ολόκληρο το φάσμα του δικτύου κοινωνικής προστασίας.
Το κείμενο με τίτλο «Οι Ελληνες συνταξιούχοι μετά βίας μπορούν να ζήσουν» ξεκινάει αναφέροντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να δεχτεί περικοπές στις συντάξεις. Αναφερόμενη στην έκθεση του ΔΝΤ γράφει: «Ως υπουργός αρμόδια για τις συντάξεις θα πρέπει να απαντήσω, ελπίζοντας ότι η κ. Λαγκάρντ θα ακούσει».
Στην πραγματικότητα η Έφη Αχτσιόγλου δεν προσδοκά κάτι συγκεκριμένο, θέτοντας όμως τον πυρήνα της κυβερνητικής πολιτικής κάτω από τον προβολέα που λέγεται “Financial Times” επιτυγχάνει να κάνει αρκετή φασαρία σε κρίσιμη στιγμή και να κερδίσει τις εντυπώσεις. Η κίνηση αυτή θα αποτελέσει ισχυρή παρακαταθήκη για τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις και για την αξιοπιστία της ίδιας, ενώ αποδεικνύει και στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό ότι μπορεί να σηκώσει τους τόνους χωρίς απαραίτητα να προκαλέσει αντιδράσεις και αρνητική δημοσιότητα.
Η κ. Αχτσιόγλου τονίζει ότι οι ηλικιωμένοι στην Ελλάδα είναι σε πολύ χειρότερη κατάσταση από ό, τι αλλού στην Ευρώπη, επειδή δεν έχουν πρόσβαση σε άλλες παροχές. Και καταλήγει απευθυνόμενη στην κ. Λαγκάρντ:
«Στο Νταβός η κ. Λαγκάρντ ζήτησε σε εγρήγορση για την αυξανόμενη ανισότητα και τη φτώχεια, καλώντας τους πολιτικούς “να σκεφτούν πώς να αντιμετωπίσουν τη λαϊκή δυσαρέσκεια”. Το να επιμένεις σε περαιτέρω περικοπές συντάξεων, την ώρα που οι Έλληνες συνταξιούχοι έχουν μόλις και μετά βίας αρκετά για να ζήσουν, δεν είναι σίγουρα ο τρόπος για την αντιμετώπιση της δημόσιας δυσαρέσκειας».
Αναλυτικά η επιστολή της Έφης Αχτσιόγλου στους Financial Times:
Κύριοι, καθώς προετοιμαζόμαστε για τις διαπραγματεύσεις της επόμενης Δευτέρας για να κερδίσει η Ελλάδα την ελάφρυνση του χρέους που χρειάζεται απεγνωσμένα, ελπίζουμε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να αναγνωρίσει τα πράγματα που είναι απαραίτητα για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Δεν μπορούμε να δεχτούμε την επιμονή του ΔΝΤ για περαιτέρω περικοπές στις συντάξεις. Ως υπουργός αρμόδια για τις συντάξεις θα πρέπει να απαντήσω, ελπίζοντας ότι η κ. Λαγκάρντ θα ακούσει.
Μεταξύ όσων καταλογίζουν στο συνταξιοδοτικό σύστημα της Ελλάδας, είναι ότι η ηλικία συνταξιοδότησης είναι πολύ χαμηλή και οι συντάξεις είναι πολύ υψηλές, κάτι που λειτουργεί ως αντικίνητρο για την εργασία και την επιχειρηματικότητα. Το αφήγημα για τις ελληνικές συντάξεις σχετίζεται με τις απαιτήσεις των πιστωτών. Υποστηρίζουν ότι το συνταξιοδοτικό σύστημα είναι γενναιόδωρο και προκαλεί διαρροές στην οικονομία. Βασίζεται στο στατιστικό στοιχείο ότι οι συντάξεις απαιτούν ετήσιες μεταβιβάσεις από τον κρατικό προϋπολογισμό της τάξης του 11% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος στην Ελλάδα σε σύγκριση με το μέσο όρο της ευρωζώνης που είναι 2,25%. Η σύγκριση αυτή είναι παραπλανητική.
Μετά την εφαρμογή του νέου νόμου για τις συντάξεις το περασμένο έτος, η συνολική κρατική χρηματοδότηση των συντάξεων προβλέπεται να είναι χαμηλότερη από 9% του ΑΕΠ. Επιπλέον, ο μέσος όρος της ευρωζώνης αφορά αποκλειστικά το κόστος της χρηματοδότησης των ελλειμμάτων του συνταξιοδοτικού συστήματος και όχι το σύνολο των δαπανών. Το αντίστοιχο ποσοστό για την Ελλάδα είναι περίπου 5% του ΑΕΠ.
Η διαφορά δεν σχετίζεται με ένα γενναιόδωρο συνταξιοδοτικό σύστημα. Είναι κυρίως αποτέλεσμα της σημαντικής μείωσης του ΑΕΠ στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της κρίσης, παράλληλα με τη σημαντική αύξηση της ανεργίας, που οδηγεί σε σοβαρή μείωση των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Παρ ‘όλα αυτά, η ελληνική κυβέρνηση εισήγαγε μια συνολική μεταρρύθμιση που εγγυάται την εξοικονόμηση της τάξης του 1,5% του ΑΕΠ μέχρι το 2018.
Το ΔΝΤ πρέπει να εξετάσει άλλες περιοχές των κοινωνικών δαπανών, όπου η Ελλάδα υστερεί σημαντικά έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου – την υγειονομική περίθαλψη, την αναπηρία, τα οφέλη για οικογένεια/παιδιά/στέγαση. Οι συντάξεις στην Ελλάδα λειτουργούν ως υποκατάστατο για άλλα σημεία του δικτύου κοινωνικής προστασίας, συμπληρώνοντας τα κενά τους.
Η ουσία είναι ότι οι ηλικιωμένοι στην Ελλάδα είναι σε πολύ χειρότερη κατάσταση από ό, τι αλλού στην Ευρώπη, επειδή δεν έχουν πρόσβαση σε άλλες παροχές. Το κατά κεφαλήν εισόδημα για άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών είναι περίπου 9.000 ευρώ, σε σύγκριση με τα 20.000 ευρώ στην ευρωζώνη. Πώς θα μπορούσε το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα να είναι οι μεγάλες συντάξεις, όταν το 43%των συνταξιούχων λαμβάνει λιγότερο από 660 ευρώ το μήνα;
Στο Νταβός η κ. Λαγκάρντ ζήτησε σε εγρήγορση για την αυξανόμενη ανισότητα και τη φτώχεια, καλώντας τους πολιτικούς “να σκεφτούν πώς να αντιμετωπίσουν τη λαϊκή δυσαρέσκεια”. Το να επιμένεις σε περαιτέρω περικοπές συντάξεων, την ώρα που οι Έλληνες συνταξιούχοι έχουν μόλις και μετά βίας αρκετά για να ζήσουν, δεν είναι σίγουρα ο τρόπος για την αντιμετώπιση της δημόσιας δυσαρέσκειας.
Εφη Αχτσιόγλου
