Κινήσεις με στόχο την κλιμάκωση της έντασης με τις ΗΠΑ εμπλέκοντας όμως την Ιαπωνία κάνει η Κίνα, υποστηριζόμενη μάλιστα από τη Ρωσία.
Οι πρώτες ενδείξεις του εφιάλτη παρουσιάστηκαν στις 10 Ιουνίου, όταν κινεζικό αντιτορπιλικό πλησιάσε τα διαφιλονικούμενα ιαπωνικά νησιά Senkaku. Σήμερα όμως αυτό εξελίσσεται σε ουσιαστική κρίση καθώς 14 οπλισμένα κυβερνητικά πλοία της Κίνας, κινούνται στην ίδια περιοχή σχηματίζοντας κλοιό γύρω από τα ιαπωνικά χωρικά ύδατα.
Σύνοψη κατάταστης
Επίπεδο συναγερμου: Κίτρινο
(πράσινο, κίτρινο, πορτοκαλί, κόκκινο)
Περιοχή κρίσης: Νότια Σινική Θάλασσα, Θάλασσα της Ιαπωνίας
Εμπλεκόμενοι: Κίνα-Ρωσία, ΗΠΑ-Ιαπωνία
Παράλληλες κρίσεις στην περιοχή: Κορεατική χερσόνησσος
Αφορμή διεύρυνσης κρίσης: Πυρηνικό πρόγραμμα Βορείου Κορέας, αντιπυραυλική ασπίδα THAAD των ΗΠΑ
Πρόσσφατες εξελίξεις: Απόφαση του δικαστηρίου της Χάγης κατά των δικαιωμάτων της Κίνας στη Νότια Σινική Θάλασσα
Διπλωματική κατάσταση:
– Περιορισμένες επικοινωνίες σε κεντρικό επίπεδο μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας, χαμηλού επιπέδου επαφές με Κίνα
Προοπτική κλιμάκωσης: Άγνωστη.
Πιθανη από λανθασμένους χειρισμούς και αντιδράσεις
Στρατηγική κατάσταση στην περιοχή:
– Οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει δύναμη κρούσης δυο αεροπλανοφόρων.
– Κίνα και Ρωσία θα διεξάγουν κοινά ναυτικά γυμνάασια
– Προκλητικές κινήσεις του κινεζικού ναυτικού υποστηριζόμενες από το ρωσικό
Η κίνηση αυτή περιγράφεται ως “αψυχολόγητη” από διεθνείς στρατηγικά think tank, ενώ άγνωστες παραμένουν οι προθέσεις κλιμάκωσης, οι κανόνες εμπλοκής και το η απάντηση της Ιαπωνίας και των ΗΠΑ.
Πριν από λίγο ενημερώθηκε ο Αμερικανός πρόεδρος, Μπαράκ Ομπάμα, για τις εξελίξεις στην περιοχή από τη σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας, Σούζαν Ράις, ενώ έχει ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, ο επικεφαλής του NATO στην περιοχή και το υπουργείο Εξωτερικών αναλαμβάνουν κινήσεις με στόχο την οριοθέτηση της κρίσης.
Καλά πληροφορημένες πηγές αναφέρουν ότι Κινέζοι αξιωματούχοι αρνούνται ανεπίσημες προσκλήσεις από Αμερικανούς.
Σε αυτή τη φάση και με τις μέχρι τώρα πληροφορίες η μόνη ανοιχτή πόρτα για εκτόνωση της έντασης είναι αυτή της Μόσχας, την οποία δεν θέλει να πλησιάσει ο Μπαράκ Ομπάμα.
Σε αυτή τη φάση οι ΗΠΑ κάνουν σοβαρή προσπάθεια ανατροπής του γεωστρατηγικού status quo στη Νότια Σινική Θάλασσα, υποστηρίζοντας απόφαση της Χάγης που αναιρεί παραοδιακά δικαιώματα της Κίνας, μετά από προσφυγή των Φιλιππίνων.
Οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει δυο ομάδες κρούσης αεροπλανοφόρων, ένδειξη ότι στρατηγικά διέβλεπαν τον κίνδυνο της κλιμάκωσης.
Κίνα και Ρωσία ανακοίνωσαν πριν από δυο εβδομάδες τη διεξαγωγή κοινών γυμνασίων στην περιοχή με μια ανακοίνωση που κάνει λόγο για στρατηγική συνεργασία και από κοινού αντιμετώπιση απειλών.
Αν και Κίνα και Ιαπωνία έχουν επί δεκαετίες τριβές, άλλοτε εντονότερες άλλοτε ηπιότερες για αρκετές περιοχές, εν τούτοις η προκλητικότητα του Πεκίνου σε αυτή τη φάση δεν εστιάζει σε μια αντιπαράθεση με το Τόκιο, αλλά στη δημιουργία ικανού επιπέδου διπλωματικής μόχλευσης.
Δεν αποκλείεται ωστόσο η Κίνα να παίξει το χαρτί της αξιόπιστης απειλής, δημιουργώντας τις συνθήκες για ένα περιορισμένης κλίμακας στρατιωτικό επεισόδιο στην περιοχή, είτε με την Ιαπωναία, είτε με τις Φιλιππίνες, στέλνοντας μήνυμα στις ΗΠΑ.
Μέχρι τώρα η Κίνα χρησιμοποιεί την ακτοφυλακή της στις προκλήσεις κατά της Ιαπωνίας, με τα περιπολικά της Κίνας να αναβαθμίζονται διαρκώς σχεδόν στο επίπεδο πολεμικών πλοίων.
Το πλαίσιο της όξυνσης
Το Πεκίνο έχει ενοχληθεί ιδιαίτερα από τη στρτηγική διεύρυνσης του ιαπωνικού πεδίου δραστηριοτήτων στη Νότια Σινική Θάλασσα, καθώς το 2015 ο πρωθυπυοργός της Ιαπωνίας, Σίνζο Άμπε συνήψε με τις Φιλιππίνες συμφωνία επίσκεψης δυνάμεων, που θα επιτρέπει στις αμυντικές δυνάμεις της Κίνας να κινούνται σε βάσεις των Φιλιππίνων.
Η συμφωνία αυτή εδραιώθηκε ενώ εκκρεμούσε ακόμα η εκδίκαση της προσφυγής των Φιλιππινών στη Χάγη κατά της Κίνας.
Παράλληλα <strong>αυξήθηκε η αμερικανική παρουσία στην περιοχή και ξεκίνησαν οι συζητήσεις για τοποθέτηση στη Νότιο Κορέα αμερικανικής αντιπυραυλικής ασπίδας με πρόσχημα τις διαρκείς δοκιμές της Βορείου Κορέας.
Το σκηνικό αυτπο που δημιουργείται με ευθύνη των ΗΠΑ είναι προφανές ότι αναγκάζει το Πεκίνο να απαντήσει.
Στην κατεύθυνση αυτή είχε προειδοποιήσει άλλωστε με δημοσιεύμα κρατικής εφημερίδας που σημείωνε ότι η Κίνα έχει επαρκή δύναμη για να προκαλέσει ένα ισχυρό πλήγμα στην αμερικανική παρουσία στην περιοχή.
Στην Ουάσιγκτον υποτίμησαν την αξιοπιστία της απειλής αυτής, ενίσχυσαν όμως τις δυνάμεις τους στην περιοχή ως απάνατηση.
